Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

Devanagari script

अनपत्यः क्रतुस्त्वस्मिन्स्मृतो वैवस्वतेंतरे । अत्रेः पत्न्यो दशैवासन्सुन्दर्यश्च पतिव्रताः

Transliteration

anapatyaḥ kratustvasminsmṛto vaivasvateṃtare | atreḥ patnyo daśaivāsansundaryaśca pativratāḥ

Translation

Trong Vaivasvata Manvantara này, Kratu được ghi nhớ là không có con. Các phu nhân của Atri có mười vị—xinh đẹp và trọn đạo thủy chung với chồng.

Word by Word

• अनपत्यः: childless
• अनपत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अनपत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समास/नकारान्त-विशेषण (a-childless)

• क्रतुः: Krat(u) (name)
• क्रतुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तु: but / indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle: contrast/emphasis)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम

• स्मृतः: is said / is remembered
• स्मृतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्मृ (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि (is remembered/said)

• वैवस्वते: in Vaivasvata (Manvantara)
• वैवस्वते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वैवस्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणरूपेण (in the Vaivasvata [Manvantara])

• अन्तरे: within / during
• अन्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणार्थे (within/during)

• अत्रेः: of Atri
• अत्रेः: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• पत्न्यः: wives
• पत्न्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• दश: ten
• दश: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दशन् (प्रातिपदिक)
• Form: संख्याविशेषण; अत्र प्रथमा-विभक्ति, बहुवचनार्थे (ten)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle: emphasis)

• आसन्: were
• आसन्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• सुन्दर्यः: beautiful
• सुन्दर्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (पत्न्यः इति)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पतिव्रताः: devoted to their husbands
• पतिव्रताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पतिव्रता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (पतेः व्रतम्/पतिं प्रति व्रता)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (contextual deduction within Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A calm hermitage tableau: sages discussing Vaivasvata Manvantara; Kratu depicted contemplative and solitary; Atri with ten devoted wives seated in orderly semicircle, serene and radiant.

Characters & Entities

• Kratu
• Vaivasvata Manu
• Atri

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma honors both cosmic chronology (Manvantara) and exemplary household virtue (pativratā), presenting sacred history as a moral map.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is the narrative setting; the verse contributes to the māhātmya’s sacred-historical catalogue tied to that region.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual instruction is given here; it is genealogical and dharma-descriptive.