Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

Devanagari script

पंचाशीतिसहस्राणि वर्षाणां वै नराधिपः । स सप्तरत्नवान्सम्राट् चक्रवर्ती बभूव ह

Transliteration

paṃcāśītisahasrāṇi varṣāṇāṃ vai narādhipaḥ | sa saptaratnavānsamrāṭ cakravartī babhūva ha

Translation

Vị chúa tể loài người trị vì tám mươi lăm nghìn năm. Ngài trở thành bậc đế vương có đủ bảy báu, một Chuyển Luân Thánh Vương (cakravartin).

Word by Word

• पञ्चाशीतिसहस्राणि: eighty-five thousand
• पञ्चाशीतिसहस्राणि: Kāla/Parimāṇa (Measure)
• Type: Noun
• Root: पञ्चाशीति + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्यासमास-प्रायः (पञ्चाशीतिः सहस्राणि)

• वर्षाणाम्: of years
• वर्षाणाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• वै: indeed
• वै: Avyaya (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (emphasis/assurance)

• नराधिपः: king, lord of men
• नराधिपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नराणाम् अधिपः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• सप्तरत्नवान्: possessing the seven jewels
• सप्तरत्नवान्: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: सप्त + रत्न + वत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सप्त रत्नानि यस्य)

• सम्राट्: emperor
• सम्राट्: Karta-samānādhikaraṇa (Apposition)
• Type: Noun
• Root: सम्राज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; हलन्त-प्रातिपदिक (सम्राट्)

• चक्रवर्ती: universal monarch (cakravartin)
• चक्रवर्ती: Karta-samānādhikaraṇa (Apposition)
• Type: Noun
• Root: चक्र + वर्तिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (चक्रं वर्तते यस्य/चक्रधारी सार्वभौमः)

• बभूव: became
• बभूव: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• ह: indeed (particle)
• ह: Avyaya (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (emphasis/metrical filler)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kārttavīrya as a universal monarch: enthroned with the seven jewels (saptaratna) symbolically arrayed—wheel, elephant, horse, jewel, queen, minister, general—suggesting complete sovereignty and auspicious order.

Characters & Entities

• Kārttavīrya Arjuna
• Saptaratna
• Cakravartin

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Imperial prosperity is portrayed as a fruit of dharmic order and merit, yet remains within the bounds of time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra indirectly, through the Māhātmya’s sacred-historical framing.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.