Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

यस्तत्रानशनं कुर्याद्व्रतं चान्द्रायणादिकम् । सोऽन्य तीर्थात्कोटिगुणं प्राप्नुयात्फलमीप्सितम्

Transliteration

yastatrānaśanaṃ kuryādvrataṃ cāndrāyaṇādikam | so'nya tīrthātkoṭiguṇaṃ prāpnuyātphalamīpsitam

Translation

Ai tại đó thực hành tuyệt thực và giữ các giới nguyện như Cāndrāyaṇa cùng những hạnh nguyện tương tự, sẽ đạt được phước quả như ý—gấp triệu lần so với các thánh địa hành hương khác.

Word by Word

• yaḥ: who
• yaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• tatra: there
• tatra: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: अव्यय (Avyaya), देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb): ‘there’

• anaśanam: fasting (abstention from food)
• anaśanam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: anaśana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• kuryāt: should perform
• kuryāt: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √kṛ (धातु ‘to do’)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• vratam: a vow/observance
• vratam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vrata (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ca: and
• ca: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय (Avyaya), समुच्चयबोधक निपात (conjunction): ‘and’

• āndrāyaṇa-ādikam: such as the Cāndrāyaṇa (vow) etc.
• āndrāyaṇa-ādikam: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: āndrāyaṇa (प्रातिपदिक) + ādika (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष: ‘चान्द्रायणं आदिः यस्य तत्’ (beginning with Cāndrāyaṇa, etc.), ‘vratam’ इति विशेषणम्

• saḥ: he
• saḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• anya: from another
• anya: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: anya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; ‘tīrthāt’ इति सह—‘from another (tīrtha)’

• tīrthāt: from a sacred place
• tīrthāt: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: tīrtha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• koṭi-guṇam: crore-fold
• koṭi-guṇam: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: koṭi (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष): ‘कोट्या गुणः’ = ‘a crore-fold’; ‘phalam’ इति विशेषणम्

• prāpnuyāt: would obtain
• prāpnuyāt: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: pra-√āp (धातु ‘to obtain’)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• phalam: fruit/result
• phalam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: phala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• īpsitam: desired
• īpsitam: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: īpsita (कृदन्त, √īps/√āp? ‘to desire/seek’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) अर्थे ‘desired’; ‘phalam’ इति विशेषणम्

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (specific shrine vicinity implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim performing anāśana (fasting) sits in meditation near a Prabhāsa shrine, moon phases subtly depicted overhead to allude to Cāndrāyaṇa; a radiant aura suggests ‘koṭiguṇa’ merit amplification.

Characters & Entities

• Cāndrāyaṇa-vrata
• Vrata
• Prabhāsa-kṣetra
• Mokṣasvāmi/Hari

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacred place magnifies the potency of discipline; vrata performed in a praised kṣetra yields extraordinary merit.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The pilgrimage setting “there” refers to the Mokṣasvāmi context within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Fasting (anaśana) and undertaking vows such as Cāndrāyaṇa.