Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

Devanagari script

ब्रह्मणो दिनमेकं तु षण्मासेन तवावधिः । त्वं वियुक्ता मया सार्द्धं दक्षकोपेन भामिनि

Transliteration

brahmaṇo dinamekaṃ tu ṣaṇmāsena tavāvadhiḥ | tvaṃ viyuktā mayā sārddhaṃ dakṣakopena bhāmini

Translation

Một ngày của Phạm Thiên, theo thước đo của Người, bằng sáu tháng. Ôi người nồng nhiệt, vì cơn giận của Dakṣa mà Người cũng đã lìa xa ta.

Word by Word

• ब्रह्मणः: of Brahmā
• ब्रह्मणः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — ‘of Brahmā’

• दिनम्: a day
• दिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — ‘day (as measure)’

• एकम्: one
• एकम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — विशेषणम् ‘one’ (qualifying दिनम्)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय — अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: ‘but/indeed’)

• षण्मासेन: by six months
• षण्मासेन: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: षण्मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन — ‘by/within six months’; समासः: षट् + मास (द्विगु)

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — ‘your’

• अवधिः: (is) the limit/term
• अवधिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अवधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — ‘limit/term’

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — ‘you’

• वियुक्ता: separated
• वियुक्ता: Karta (Predicate adjective to subject/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: वि + युज् (धातु) → वियुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — ‘separated’ (agreeing with त्वम्)

• मया: by me/from me
• मया: Karana (Agent-in-instrumental/कर्ता-तृतीया)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन — ‘by me/from me’

• सार्द्धम्: together with
• सार्द्धम्: Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्द्धम् (अव्यय)
• Form: अव्यय — सहार्थक (adverb/preposition: ‘together with’)

• दक्षकॊपेन: by Dakṣa’s anger
• दक्षकॊपेन: Karana (Cause/means/करण)
• Type: Noun
• Root: दक्ष + कोप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन — ‘by Dakṣa’s anger’; समासः: दक्षस्य कोपः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• भामिनि: O passionate lady
• भामिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन — ‘O angry/bright one’

Speaker

Śiva (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Śiva explains time-measure disparity and recalls separation due to Dakṣa’s anger; depict a split scene: foreground intimate dialogue; background vignette of Dakṣa’s sacrificial hall with tension, and a cosmic horizon showing Brahmā’s day as a turning wheel.

Characters & Entities

• Brahmā
• Dakṣa
• Devī
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It places personal sorrow within cosmic time, teaching steadiness: even intense events are measured within vast divine cycles.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra is the textual setting; the verse itself is doctrinal about time and the Dakṣa episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is stated in this verse.