Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

क्षेत्रं महाप्रभावं हि ज्ञात्वा सर्वार्थसिद्धिदम् । यादवानां क्षयं कृत्वा ततो वैराग्यमेयिवान्

Transliteration

kṣetraṃ mahāprabhāvaṃ hi jñātvā sarvārthasiddhidam | yādavānāṃ kṣayaṃ kṛtvā tato vairāgyameyivān

Translation

Biết kṣetra này có đại uy lực, ban thành tựu mọi mục đích; sau khi khiến dòng Yādava diệt vong, Ngài liền bước vào vairāgya—tâm ly tham, lìa chấp.

Word by Word

• क्षेत्रम्: the sacred place/field
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• महाप्रभावम्: of great power
• महाप्रभावम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महाप्रभाव (प्रातिपदिक; महा + प्रभाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘क्षेत्रम्’)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/causal)

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having known/understood’

• सर्वार्थसिद्धिदम्: granting success in all aims
• सर्वार्थसिद्धिदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्वार्थसिद्धिद (प्रातिपदिक; सर्व + अर्थ + सिद्धि + द)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘क्षेत्रम्’); ‘सर्वार्थानां सिद्धिं ददाति’

• यादवानाम्: of the Yādavas
• यादवानाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यादव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• क्षयम्: destruction
• क्षयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• कृत्वा: having caused/done
• कृत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having done/made’

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय/तदस्)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (thereupon)

• वैराग्यम्: dispassion, renunciation
• वैराग्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वैराग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• एयिवान्: attained, came to
• एयिवान्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)
• Form: क्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘एति स्म/प्राप्तवान्’ = attained

Speaker

Īśvara (Śiva) (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Balabhadra recognizes Prabhāsa’s immense potency; after the Yādava destruction, he stands in contemplative stillness, turning inward toward renunciation, with the sacred coastal horizon behind him.

Characters & Entities

• Kṣetra (Prabhāsa context)
• Yādavas
• Vairāgya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly accomplishment is not the final goal—true insight into a sacred kṣetra can culminate in vairāgya, the turn toward liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, praised as mahāprabhāva and capable of granting success in all aims.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is listed; the verse emphasizes the kṣetra’s power (kṣetra-māhātmya) and its transformative effect.