Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तं दृष्ट्वा मुच्यते जंतुर्जन्मसंसारबन्धनात् । प्राप्नुयादीप्सितान्कामानिह लोके परत्र च

Transliteration

taṃ dṛṣṭvā mucyate jaṃturjanmasaṃsārabandhanāt | prāpnuyādīpsitānkāmāniha loke paratra ca

Translation

Chỉ cần được chiêm ngưỡng Ngài, chúng sinh liền được giải thoát khỏi xiềng xích sinh tử luân hồi, và đạt mọi điều mong cầu—ở đời này và cả đời sau.

Word by Word

• तम्: that (liṅga/him)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; demonstrative pronoun, Accusative singular

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया; having seen

• मुच्यते: is liberated
• मुच्यते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोगः (passive), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; present passive 3sg

• जन्तुः: a creature, being
• जन्तुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; nominative singular

• जन्मसंसारबन्धनात्: from the bondage of birth and worldly existence
• जन्मसंसारबन्धनात्: Apādāna (Source/Separation/अपादान)
• Type: Noun
• Root: जन्म (प्रातिपदिक) + संसार (प्रातिपदिक) + बन्धन (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; जन्म-संसारस्य बन्धनम्), नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ablative singular

• प्राप्नुयात्: may obtain
• प्राप्नुयात्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; may attain

• ईप्सितान्: desired
• ईप्सितान्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (प्रातिपदिक; ईप्स्/आप्-इच्छार्थक-धातु से निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; adjective qualifying कामान्

• कामान्: wishes, desires
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; accusative plural

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देश/कालवाचक-अव्ययम् (adverb: here/in this world)

• लोके: in the world
• लोके: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; locative singular

• परत्र: hereafter, in the next world
• परत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: परत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb: in the other world/thereafter)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-अव्ययम् (conjunction)

Speaker

Īśvara (Śiva) (implied from the adhyāya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puṣpadanteśvara (darśana locus)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A devotee beholds the deity/shrine and is shown symbolically breaking chains of rebirth; above, two paths appear—worldly prosperity and luminous liberation—both flowing from the same darśana.

Characters & Entities

• Puṣpadanteśvara
• Gaṇeśa (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana at a sanctified site is celebrated as granting both bhoga (legitimate aims) and mokṣa (release from saṃsāra).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Puṣpadanteśvara in Prabhāsa-kṣetra, whose mere sight is praised for liberating power.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act emphasized is darśana—seeing the deity/shrine; no additional vow is specified in this verse.