Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

Devanagari script

अस्त्रं दिशासु विन्यस्य स्वबीजेन तु कर्णिकाम् । अमोसि प्राणितेनेति अनेन हृदयं यजेत्

Transliteration

astraṃ diśāsu vinyasya svabījena tu karṇikām | amosi prāṇiteneti anena hṛdayaṃ yajet

Translation

Sau khi phân bố “Astra” (thần chú vũ khí hộ trì) vào các phương, và an trí “karṇikā” (nhụy trung tâm) bằng chính bīja của mình, thì nên lễ bái “Tâm” bằng công thức: “am asi, prāṇitena” — nhờ hơi thở sinh mệnh.

Word by Word

• अस्त्रम्: weapon (astra)
• अस्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• दिशासु: in the directions
• दिशासु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• विन्यस्य: having placed
• विन्यस्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-नि-√अस् (धातु; न्यासे)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having placed/arranged’

• स्वबीजेन: with (one’s) own seed-mantra
• स्वबीजेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्व + बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य बीजम्)

• तु: indeed/then
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/contrastive particle)

• कर्णिकाम्: the pericarp/central whorl
• कर्णिकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्णिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• अमोसि: you are / you pervade (mantric utterance)
• अमोसि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अम् (धातु; अम् गतौ/व्याप्तौ)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; पदम्—परस्मैपद

• प्राणितेन: by the breath / by what is breathed
• प्राणितेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्राणित (प्रातिपदिक; √अन्/प्राण् + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used substantively)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्ति-निपात (quotative particle)

• अनेन: with this (mantra)
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम

• हृदयम्: the heart (hṛdaya)
• हृदयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• यजेत्: should worship
• यजेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √यज् (धातु; देवपूजासङ्गतिकरणदानेषु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A lotus-yantra with a bright central karṇikā; astra symbols ring the directions like a protective fence; the worshipper offers to the heart-center while controlling breath, as if the mandala ‘breathes’.

Characters & Entities

• Astra (mantra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Protection and presence are established together: the astra guards the quarters while the bīja vivifies the center for heartfelt worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, framed as a place where mantra-nyāsa and disciplined worship yield heightened merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Placing astra in the directions, bīja in the karṇikā (center), and worshipping the hṛdaya with the cited mantra-phrase.