Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तस्य तुष्टाऽभवद्देवि सावित्री ब्रह्मणः प्रिया । भूर्भुवःस्वरितीत्येषा साक्षान्मूर्तिमती स्थिता

Transliteration

tasya tuṣṭā'bhavaddevi sāvitrī brahmaṇaḥ priyā | bhūrbhuvaḥsvaritītyeṣā sākṣānmūrtimatī sthitā

Translation

Ô Nữ Thần, Sāvitrī—người được Brahmā yêu quý—đã hoan hỷ với ngài. Nàng hiện đứng đó trong thân tướng hữu hình, chính là năng lực sống động của lời tụng “bhūr bhuvaḥ svaḥ”.

Word by Word

• tasya: of him
• tasya: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भवः, षष्ठी (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम

• tuṣṭā: pleased
• tuṣṭā: Karta-anvaya (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: tuṣṭa (प्रातिपदिक; √tuṣ + क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्

• abhavat: became, was
• abhavat: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √bhū (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• devi: O goddess
• devi: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: devī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचनम्

• sāvitrī: Sāvitrī
• sāvitrī: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sāvitrī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• brahmaṇaḥ: of Brahmā
• brahmaṇaḥ: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: brahman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (Genitive), एकवचनम्

• priyā: beloved
• priyā: Karta-anvaya (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: priyā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्

• bhūḥ: bhūḥ (earth)
• bhūḥ: Quotation content (उद्धृतपद)
• Type: Noun
• Root: bhū (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; (व्याहृतिः)

• bhuvaḥ: bhuvaḥ (mid-region)
• bhuvaḥ: Quotation content (उद्धृतपद)
• Type: Noun
• Root: bhuvas (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; (व्याहृतिः)

• svaḥ: svaḥ (heaven)
• svaḥ: Quotation content (उद्धृतपद)
• Type: Noun
• Root: svar (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; (व्याहृतिः)

• iti: thus
• iti: Quotation marker (इति)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उद्धरणबोधक-अव्ययम्

• eṣā: this (she)
• eṣā: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम

• sākṣāt: directly, manifestly
• sākṣāt: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: sākṣāt (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; साक्षात्-शब्दः (adverb: directly/manifestly)

• mūrtimatī: embodied, having form
• mūrtimatī: Karta-anvaya (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: mūrti-mat (प्रातिपदिक; मूर्ति + मत्)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्

• sthitā: stood, remained
• sthitā: Kriya (Predicative participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: sthita (प्रातिपदिक; √sthā + क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विधेय-विशेषणरूपेण

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as ‘devi’)

Visual Art Cues

Scene: Sāvitrī appears in embodied form, radiant, as the living power of the vyāhṛtis ‘bhūr bhuvaḥ svaḥ’, blessing the king; her presence is luminous and mantra-like.

Characters & Entities

• Sāvitrī
• Brahmā
• bhūr bhuvaḥ svaḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mantra is not merely sound but living śakti; sincere tīrtha-vrata can culminate in divine grace and direct encounter.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sāvitrī-sthala at Prabhāsa, where Sāvitrī grants presence and grace.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, mantra-centered devotion connected to Sāvitrī (linked with the vyāhṛtis) alongside vrata observance.