Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्माद्दक्षिणतः स्थितम् । लक्ष्मणेशाच्च पूर्वस्मिंल्लिंगमष्टकुलेश्वरम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tasmāddakṣiṇataḥ sthitam | lakṣmaṇeśācca pūrvasmiṃlliṃgamaṣṭakuleśvaram

Īśvara phán: Rồi đó, hỡi Đại Nữ Thần, nên đi đến liṅga mang danh Aṣṭakuleśvara, tọa lạc về phía nam của nơi ấy và về phía đông của Lakṣmaṇeśa.

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
ततःthen; from there
ततः:
Adhikarana (Sequence/Context)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): क्रम/स्थानवाचक ('then/from there')
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन
तस्मात्from there/from that
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; 'from that (place)'
दक्षिणतःto the south; southwards
दक्षिणतः:
Adhikarana (Direction)
TypeIndeclinable
Rootदक्षिणतः (अव्यय)
Formदिशावाचक-अव्यय (directional adverb)
स्थितम्situated
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (क्त-प्रत्यय, प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'lying/situated' (liṅgaṃ qualifies)
लक्ष्मणेशात्from Lakṣmaṇeśa
लक्ष्मणेशात्:
Apadana (Reference point/source)
TypeNoun
Rootलक्ष्मणेश (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पूर्वस्मिन्in the east; to the east
पूर्वस्मिन्:
Adhikarana (Location/Direction)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; दिशावाचक (in the east)
लिङ्गम्liṅga (Śiva emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गच्छेत् इत्यस्य कर्म (object of going/visiting)
अष्टकुलेश्वरम्Aṣṭakuleśvara (name)
अष्टकुलेश्वरम्:
Karma (Apposition to liṅgam)
TypeNoun
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name of the liṅga)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Aṣṭakuleśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Devī on the pilgrimage route; a stylized map-like composition shows two shrines: Lakṣmaṇeśa and, to its east, Aṣṭakuleśvara; the path turns south from the prior station, with pilgrims walking carrying water-pots and bilva leaves.

Ī
Īśvara
M
Mahādevī
A
Aṣṭakuleśvara
L
Lakṣmaṇeśa
P
Prabhāsa Kṣetra

FAQs

Pilgrimage is taught as a guided sacred journey—moving from shrine to shrine with reverence and right orientation.

Prabhāsa Kṣetra, specifically the shrine of Aṣṭakuleśvara and its relation to Lakṣmaṇeśa.

A directional prescription for the yātrā: go to Aṣṭakuleśvara located south of the prior spot and east of Lakṣmaṇeśa.