Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

अर्द्धपक्वं यथा तालफलं कपिभिरावृतम् । यदृच्छया निपेतुस्ते यंत्रमुक्ता यथोपलाः

arddhapakvaṃ yathā tālaphalaṃ kapibhirāvṛtam | yadṛcchayā nipetuste yaṃtramuktā yathopalāḥ

Như trái thốt nốt nửa chín bị bầy khỉ vây quanh, chúng ngã nhào xuống một cách tình cờ—như những hòn đá được thả khỏi máy bắn.

अर्द्ध-पक्वम्half-ripe
अर्द्ध-पक्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्द्ध (प्रातिपदिक) + पक्व (कृदन्त; √पच् (धातु), क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; कर्मधारय (अर्द्धं पक्वम्)
यथाas/like
यथा:
Sambandha/Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक/प्रकारवाचक (as/like)
ताल-फलम्a palmyra fruit
ताल-फलम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootताल (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (तालस्य फलम्)
कपिभिःby monkeys
कपिभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
आवृतम्covered/surrounded
आवृतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआवृत (कृदन्त; आ-√वृ (धातु), क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP)
यदृच्छयाby chance
यदृच्छया:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootयदृच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘by chance’
निपेतुःfell
निपेतुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पत् (धातु) + नि- (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यन्त्र-मुक्ताःreleased from a device/contrivance
यन्त्र-मुक्ताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयन्त्र (प्रातिपदिक) + मुक्त (कृदन्त; √मुच् (धातु), क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः पञ्चमी-तत्पुरुष (यन्त्रात् मुक्ताः)
यथाlike
यथा:
Sambandha/Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक
उपलाःstones
उपलाः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootउपल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Purāṇic narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī/Varavarṇinī

Scene: A chaotic midair tumble: figures or a mass dropping like half-ripe palm fruit shaken loose amid monkeys; then like stones flung from a siege-engine, emphasizing speed and helplessness.

R
Rākṣasas (implied by continuity)

FAQs

When divine order turns against adharma, the fall can be sudden and unstoppable—like a projectile released.

Prabhāsakṣetra in general; the narrative is transitioning toward Arkasthala and a pātāla-opening near it.

None; the verse is descriptive, using vivid similes to convey the inevitability of downfall.