Adhyaya 140
Chương này tán dương māhātmya (đại linh lực) của sông Citrāpathā trong Prabhāsa Kṣetra và nêu rõ hiệu lực nghi lễ của nơi ấy. Lời dạy bảo Devī hãy đến con sông gần Brahmakūṇḍa, ở vị trí liên hệ với Citrāditya. Một truyền thuyết được kể: người tên Citra bị các Yamadūta bắt đi theo lệnh của Yama. Người chị/em gái nghe tin đau đớn, hóa thành dòng sông Citrā, chảy ra biển để tìm người thân; về sau các bậc dvija (nhị sinh) đặt tên con sông là Citrāpathā. Kinh văn tuyên bố quả báo: ai tắm (snāna) trong sông và chiêm bái (darśana) Citrāditya sẽ đạt địa vị tối thượng gắn với thần Mặt Trời Divākara. Trong thời Kali-yuga, sông được nói là ẩn khuất, hiếm khi hiện ra, nhất là mùa mưa; nhưng hễ thấy được thì chỉ riêng việc được thấy đã là chứng nghiệm, không lệ thuộc lịch kỳ. Nơi này còn nối với pitṛ-loka: tổ tiên ở cõi trời hoan hỷ khi con sông được nhìn thấy và mong đợi lễ śrāddha của con cháu, đem lại sự thỏa mãn lâu bền. Kết lại, chương khuyên thực hành snāna và śrāddha tại đây để diệt tội (pāpa) và làm vui lòng tổ tiên (pitṛ-prīti), khẳng định Citrāpathā là yếu tố sinh công đức trong địa lý thiêng của Prabhāsa.
Shlokas
Verse 1
ततो गच्छेन्महादेवि नदीं चित्रपथां ततः । ब्रह्मकुण्डसमीपस्थां चित्रादित्यस्य मध्यतः
Rồi sau đó, hỡi Đại Nữ Thần, hãy đi đến dòng sông mang tên Citrapathā, ở gần Brahmakūṇḍa, ngay giữa thánh địa của Citrāditya.
Verse 2
यदा च चित्रः संनीतो यमदूतैः सुरप्रिये । सशरीरो महाप्राज्ञो यमादेशपरायणैः
Và khi Citra, hỡi người được chư thiên yêu mến, bị các sứ giả của Diêm Vương—những kẻ một lòng phụng mệnh Ngài—đưa đi, thì bậc đại trí ấy bị dẫn đi nguyên cả thân xác.
Verse 3
एवं ज्ञात्वा तु तत्रस्था भगिनी तस्य दुःखिता । चित्रा नदी ततो भूत्वा स्वसा तस्य महात्मनः
Biết vậy, người chị của chàng đứng tại đó, lòng đau buồn khôn xiết; rồi về sau hóa thành dòng sông Citrā, như người chị của bậc đại tâm ấy.
Verse 4
प्रविष्टा सागरे देवि अन्वेषन्ती च बांधवम् । ततश्चित्रपथानाम तस्याश्चक्रुर्द्विजातयः
Hỡi Nữ Thần, nàng đi vào biển cả, tìm kiếm người thân; bấy giờ các bậc nhị sinh (Bà-la-môn) đặt cho nàng danh hiệu “Citrapathā”.
Verse 5
एवं तत्र समुत्पन्ना सा नदी वरवर्णिनि
Vì thế, hỡi người nữ dung sắc mỹ lệ, dòng sông ấy đã phát sinh ngay tại nơi đó.
Verse 6
तस्यां स्नात्वा नरो यस्तु चित्रादित्यं प्रपश्यति । स याति परमं स्थानं यत्र देवो दिवाकरः
Nhưng người nào tắm trong dòng sông ấy và chiêm bái Citrāditya thì sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng—nơi thần Divākara (Mặt Trời) ngự trị.
Verse 7
अस्मिन्कलियुगे देवि अंतर्धानं गता नदी । प्रावृट्काले च दृश्येत दुर्लभं तत्र दर्शनम्
Trong thời Kali này, hỡi Nữ Thần, dòng sông đã ẩn mình; chỉ vào mùa mưa mới hiện ra, mà ngay cả khi ấy cũng hiếm được chiêm kiến.
Verse 8
स्नानं दानं विशेषेण सर्वपातकनाशनम्
Tắm gội và bố thí—đặc biệt—là những điều tiêu trừ mọi tội lỗi.
Verse 9
भुक्तो वाप्यथवाऽभुक्तो रात्रौ वा यदि वा दिवा । पर्वकालेऽथवाऽकाले पवित्रोऽप्यथवाऽशुचिः
Dù đã ăn hay chưa ăn; dù ban đêm hay ban ngày; dù đúng mùa lễ hội hay không phải mùa lễ; dù thanh tịnh hay thậm chí bất tịnh—
Verse 10
यदैव दृश्यते तत्र नदी चित्रपथा प्रिये । प्रमाणं दर्शनं तस्या न कालस्तत्र कारणम्
Hễ khi nào thấy sông Citrāpathā ở đó, hỡi người yêu dấu, chính cái thấy ấy là chuẩn mực quyết định; thời gian không phải là điều kiện nơi ấy.
Verse 11
दृष्ट्वा नदीं महादेवि पितरः स्वर्गसंस्थिताः । गायंति तत्र सामानि नृत्यन्ति च हसंति च
Thấy dòng sông ấy, ô Đại Nữ Thần, các Pitṛ ở cõi trời liền hát những thánh ca Sāman tại đó; họ cũng múa và cười.
Verse 12
अस्माकं वंशजः कश्चिच्छ्राद्धमत्र करिष्यति । यावत्कल्पं तथाऽस्माकं प्रीतिमुत्पादयिष्यति
‘Sẽ có một hậu duệ trong dòng tộc chúng ta làm lễ śrāddha tại đây; và chừng nào một kalpa còn tồn tại, người ấy sẽ khơi dậy niềm hoan hỷ và mãn nguyện cho chúng ta.’
Verse 13
एवं ज्ञात्वा नरस्तत्र स्नानं श्राद्धं च कारयेत् । सर्वपापविनाशार्थं पितॄणां प्रीतये तथा
Biết như vậy rồi, người nam nên sắp đặt việc tắm gội và cũng làm lễ śrāddha tại nơi ấy—để diệt trừ mọi tội lỗi và cũng để làm cho các Pitṛ (tổ tiên) được hoan hỷ.
Verse 14
इत्येतत्कथितं देवि यथा चित्रपथा नदी । प्रभासक्षेत्रमासाद्य संस्थिता पापनाशिनी
Vì thế, hỡi Devī, đã được thuật rõ rằng sông Citrāpathā, khi đến Prabhāsa Kṣetra, đã an trú tại đó như đấng diệt trừ tội lỗi.
Verse 140
इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चित्रपथानदीमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ 140, mang tên “Sự mô tả về đại oai đức của sông Citrāpathā”, thuộc Prabhāsa Khaṇḍa của thánh điển Skanda Mahāpurāṇa, trong phần Prabhāsakṣetra Māhātmya.