Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

Devanagari script

सिंहाष्टकयुक्ते महा प्रेतके भूधरहंसशुभ्रोज्जलद्भास्वराभे वृषभसमाने मानिनीमथो ते दैत्येन्द्रवीराः पश्यंतः समुद्भूतरोषास्ततोऽपि जग्मुर्नदन्तो रवन्तो रवं मेघनादाः

Transliteration

siṃhāṣṭakayukte mahā pretake bhūdharahaṃsaśubhrojjaladbhāsvarābhe vṛṣabhasamāne māninīmatho te daityendravīrāḥ paśyaṃtaḥ samudbhūtaroṣāstato'pi jagmurnadanto ravanto ravaṃ meghanādāḥ

Translation

Thấy nàng—ngự trên cỗ xe lớn như giàn tang, kéo bởi tám sư tử, rực sáng như chim hamsa trắng lấp lánh trên núi, kiêu hãnh như bò đực—các dũng tướng thủ lĩnh Daitya, cơn giận bốc lên, lại tiến tới, gầm rống vang dội như tiếng mây giông.

Word by Word

• सिंह-अष्टक-युक्ते: in/with (a form) joined with eight lions
• सिंह-अष्टक-युक्ते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिंह (प्रातिपदिक) + अष्टक (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; √युज्)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (to प्रेतके); समासः—तत्पुरुषः (सिंहानाम् अष्टकं येन युक्तम्)

• महा: great
• महा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (to प्रेतके)

• प्रेतके: in the (terrifying) ghoul-like form/scene
• प्रेतके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रेतक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• भूधर-हंस-शुभ्र-उज्जलत्-भास्वर-आभे: in the radiant, bright, shining whiteness like a mountain-swan
• भूधर-हंस-शुभ्र-उज्जलत्-भास्वर-आभे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूधर (प्रातिपदिक) + हंस (प्रातिपदिक) + शुभ्र (प्रातिपदिक) + उज्जलत् (कृदन्त; √उज्ज्वल्/उज्जल्) + भास्वर (प्रातिपदिक) + आभा/आभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (to प्रेतके); समासः—तत्पुरुषः (भूधरहंसवत् शुभ्रः, उज्ज्वलः, भास्वरः आभः/आभा यस्य)

• वृषभ-समाने: like a bull
• वृषभ-समाने: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक) + समान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (to प्रेतके); समासः—तत्पुरुषः (वृषभवत् समानम्)

• मानिनीम्: the proud lady (Goddess)
• मानिनीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मानिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• अथो: then / indeed
• अथो: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथो (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अनन्तरार्थक (and then/indeed)

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम

• दैत्येन्द्र-वीराः: heroes of the demon-lord
• दैत्येन्द्र-वीराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्येन्द्र (प्रातिपदिक) + वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (दैत्येन्द्रस्य वीराः)

• पश्यन्तः: seeing
• पश्यन्तः: Karta (Agent-participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि

• समुद्भूत-रोषाः: with anger arisen
• समुद्भूत-रोषाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समुद्भूत (कृदन्त; सम्+उद्+√भू) + रोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (to दैत्येन्द्रवीराः); समासः—कर्मधारयः (समुद्भूतः रोषः येषाम्)

• ततः: then
• ततः: Adverbial (काल/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदनन्तरं/तस्मात् (thereupon/then)

• अपि: also / even
• अपि: Adverbial (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि (also/even)

• जग्मुः: went
• जग्मुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्

• नदन्तः: roaring
• नदन्तः: Kriya-visheshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √नद् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन

• रवन्तः: crying out
• रवन्तः: Kriya-visheshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √रव् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन

• रवम्: a roar
• रवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• मेघ-नादाः: thunder-like roarers
• मेघ-नादाः: Karta (Appositional subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मेघ (प्रातिपदिक) + नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणवत्/उपमा; समासः—कर्मधारयः (मेघ इव नादः येषाम्)

Speaker

Deductive (Prabhāsakṣetramāhātmya narrative voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A proud, formidable goddess/queenly figure on a bier-like chariot yoked with eight lions, blazing white-gold; daitya chiefs surge forward, roaring like storm-clouds; sea-wind and coastal light suggest Prabhāsa’s shore.

Characters & Entities

• Devī (māninī)
• Daityas
• Daityendra-vīrāḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when hostile powers surge in rage, the Divine Mother’s radiant presence remains the axis of protection and victory for dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, within the Skanda Purāṇa’s Prabhāsakṣetramāhātmya framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a heightened poetic description of Devī’s appearance and the Daityas’ reaction.