Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तस्य देहं समादाय महान्तं शंखरूपिणम् । तीर्थोदकेन संपूर्य प्रभासं क्षेत्रमागतः

Transliteration

tasya dehaṃ samādāya mahāntaṃ śaṃkharūpiṇam | tīrthodakena saṃpūrya prabhāsaṃ kṣetramāgataḥ

Translation

Ngài nâng lấy thân thể to lớn ấy, mang hình con ốc tù và, đổ đầy bằng nước thánh của một tīrtha, rồi đến thánh địa Prabhāsa.

Word by Word

• तस्य: of him/of that
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम-रूपम्

• देहम्: body
• देहम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• समादाय: having taken
• समादाय: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-दा (धातु) → समादाय (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund); पूर्वक्रिया—‘समादाय’ = having taken/collected

• महान्तम्: great/huge
• महान्तम्: Karman (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (देहम्)

• शंख-रूपिणम्: having the form of a conch
• शंख-रूपिणम्: Karman (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शंख (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—शंखरूपः यस्य (उपपद-तत्पुरुष); विशेषणम् (देहम्)

• तीर्थ-उदकेन: with sacred water
• तीर्थ-उदकेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; समासः—तीर्थस्य उदकम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• संपूर्य: having filled
• संपूर्य: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-पूॄ (धातु) → संपूर्य (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund); पूर्वक्रिया—‘संपूर्य’ = having filled completely

• प्रभासम्: Prabhāsa
• प्रभासम्: Karman (Goal as object/गत्यर्थक-कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; देशनाम

• क्षेत्रम्: the sacred region
• क्षेत्रम्: Karman (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘प्रभासं क्षेत्रम्’ कर्मधारयार्थे (apposition)

• आगतः: came/arrived
• आगतः: Kriya (Main action/मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः—‘(सः) आगतः’

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śaṅkhodaka-kuṇḍa (in formation)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed)

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu (implied agent) carries the immense conch-formed body of Śaṅkha, fills it with sacred tīrtha-water, and journeys toward the radiant Prabhāsa field.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Śaṅkha (conch)
• Tīrtha-udaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage (kṣetra-yātrā) is sanctified through reverent handling of tīrtha-water and purposeful arrival at a renowned holy site like Prabhāsa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsa sacred region), within the Prabhāsakṣetra Māhātmya of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Carrying a vessel (here, a conch-form) filled with tīrtha-water and approaching the sacred kṣetra as part of a devotional act.