Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

स्थापितं लक्ष्मणेनैव तत्र यात्रागतेन वै । महापापहरं देवि तल्लिंगं सुरपूजितम्

Transliteration

sthāpitaṃ lakṣmaṇenaiva tatra yātrāgatena vai | mahāpāpaharaṃ devi talliṃgaṃ surapūjitam

Translation

Linga ấy chính do Lakṣmaṇa tự tay an lập tại đó khi Ngài đến hành hương. Ôi Nữ Thần, linga ấy trừ diệt đại tội và được chư thiên tôn thờ cúng dường.

Word by Word

• स्थापितम्: established/installed
• स्थापितम्: Kriya-viśeṣaṇa / Predicate (कर्मणि)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + णिच्; स्थापित (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); कर्मणि प्रयोगे ‘स्थापितम्’ = ‘was established’

• लक्ष्मणेन: by Lakṣmaṇa
• लक्ष्मणेन: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha/Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• यात्रा-गतेन: by one who had come on pilgrimage
• यात्रा-गतेन: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Adjective
• Root: यात्रा + गत (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) √गम्; (यात्रायां गतः)

• वै: indeed
• वै: Sambandha/Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis/assurance)

• महापापहरम्: remover of great sins
• महापापहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महापाप + हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महापापस्य हरः)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• तत्-लिङ्गम्: that liṅga (emblem)
• तत्-लिङ्गम्: Karma/Subject in passive (Contextual)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; कर्मधारय (तत् एव लिङ्गम्)

• सुर-पूजितम्: worshipped by the gods
• सुर-पूजितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुर + पूजित (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) √पूज्; (सुरैः पूजितम्)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lakṣmaṇeśvara

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Lakṣmaṇa, on pilgrimage, establishes a Śiva-liṅga; devas appear offering flowers; the liṅga radiates, signifying great sin-removal power.

Characters & Entities

• Lakṣmaṇa
• Liṅga
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through tīrtha-yātrā and liṅga-pratiṣṭhā is portrayed as a potent means of removing even grave sins.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lakṣmaṇeśvara-liṅga, a shrine attributed to Lakṣmaṇa’s establishment.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, worship of the liṅga at this site; the verse highlights the shrine’s origin and merit rather than a detailed rite.