Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

भूमिशायी निराहारो जपन्वै शतरुद्रियम् । माघे मासि चतुर्दश्यां स्नात्वा सागरसंगमे

Transliteration

bhūmiśāyī nirāhāro japanvai śatarudriyam | māghe māsi caturdaśyāṃ snātvā sāgarasaṃgame

Translation

Nằm ngủ trên đất, nhịn ăn, và quả thật tụng niệm Śatarudrīya. Rồi vào ngày mười bốn (caturdaśī) của tháng Māgha, sau khi tắm tại nơi hợp lưu với biển…

Word by Word

• भूमिशायी: lying on the ground
• भूमिशायी: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूमि-शायी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—भूमौ शयते (सप्तमी-तत्पुरुष)

• निराहारः: fasting (without food)
• निराहारः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्-आहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—आहारः नास्ति यस्य (नञ्-तत्पुरुष)

• जपन्: reciting
• जपन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √जप् (धातु) + शतृ (कृत्) → जपन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• शतरुद्रियम्: the Śatarudriya (hymn)
• शतरुद्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शत-रुद्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—शतं रुद्रियाणि/रुद्राध्यायाः (द्विगु/तत्पुरुष-प्राय), वैदिकपाठ-नाम

• माघे: in Māgha (month)
• माघे: Adhikarana (Location in time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: माघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• मासि: in the month
• मासि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth lunar day
• चतुर्दश्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्ना (धातु) + त्वा (कृत्) → स्नात्वा (अव्ययभाव)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive) — ‘having bathed’

• सागर-संगमे: at the confluence with the sea
• सागर-संगमे: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सागर-संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); समासः—सागरस्य संगमः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-sāgara-saṅgama

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim ascetic lies on bare earth near the sea-shore at Prabhāsa; dawn light over waves; he recites Rudra-mantras with a rosary; then steps into the foaming saṅgama for ritual bath on Māgha caturdaśī.

Characters & Entities

• Śatarudrīya
• Māgha
• Caturdaśī
• Sāgara-saṅgama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity joined with mantra-recitation and sacred bathing is taught as a disciplined path to purification and merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The sāgara-saṅgama (ocean confluence) associated with Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ground-sleeping, fasting, Śatarudrīya japa, and bathing on Māgha caturdaśī at the ocean confluence.