Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 82

ईश्वर उवाच । ततः सा चपला दृष्टिं देवी चक्रे भयाकुला । विलोलितदृशं दृष्ट्वा पुनराह च तां रविः

īśvara uvāca | tataḥ sā capalā dṛṣṭiṃ devī cakre bhayākulā | vilolitadṛśaṃ dṛṣṭvā punarāha ca tāṃ raviḥ

Īśvara nói: Bấy giờ, nữ thần bối rối, lòng đầy sợ hãi, khiến ánh nhìn trở nên chao đảo. Thấy đôi mắt nàng dao động, Ravi lại cất lời với nàng lần nữa.

ईश्वरःĪśvara (narrator)
ईश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (adverb: then)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
चपलाrestless
चपला:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचपल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सा/देवी)
दृष्टिम्gaze, look
दृष्टिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (कर्ता) / Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सा इति समानााधिकरण
चक्रेmade/directed
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
भयाकुलाdistressed with fear
भयाकुला:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय + आकुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (भयेन आकुला)
विलोलितदृशम्(her) with wavering eyes
विलोलितदृशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + लोलित (कृदन्त/प्रातिपदिक) + दृश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (विलोलिता दृक् यस्य) विशेषण (ताम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb)
आहsaid
आह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; आह = परोक्षभूत/लिट्-रूप)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
ताम्to her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
रविःRavi (the Sun)
रविः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Īśvara (narrator)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Implied interlocutor in the māhātmya frame

Scene: The goddess, frightened, lets her eyes flicker and wander; Sūrya watches closely, reading the wavering gaze as a sign, preparing another pronouncement.

Ī
Īśvara
S
Saṃjñā
R
Ravi (Sūrya)

FAQs

Fear and agitation distort discernment; the narrative uses emotional reaction as the hinge for karmic speech and its cosmic results.

The passage remains within Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya framework, though it narrates a mythic dialogue rather than a local rite.

None.