Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

स्थितं लिंगं महादेवि चतुर्वक्त्रं सुरप्रियम् । प्रत्यूषेश्वरनामानं महापातकनाशनम्

Transliteration

sthitaṃ liṃgaṃ mahādevi caturvaktraṃ surapriyam | pratyūṣeśvaranāmānaṃ mahāpātakanāśanam

Translation

Này Đại Nữ Thần, tại đây đứng vững một liṅga của Đại Chúa—bốn mặt, được chư thiên yêu kính—mang danh Pratyūṣeśvara, đấng diệt trừ đại tội.

Word by Word

• स्थितम्: standing/established
• स्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √स्था (तिष्ठति) (कृदन्त; क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)

• महादेवि: O great Goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• चतुर्वक्त्रम्: four-faced
• चतुर्वक्त्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• सुरप्रियम्: dear to the gods
• सुरप्रियम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• प्रत्यूषेश्वरनामानम्: named Pratyūṣeśvara
• प्रत्यूषेश्वरनामानम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यूषेश्वर (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम् (नामधेयवाचक)

• महापातकनाशनम्: destroyer of great sins
• महापातकनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (पूर्वपद) + पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pratyūṣeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A four-faced (caturvaktra) liṅga stands in a small shrine; devas are shown offering flowers; Śiva describes it to Pārvatī as Pratyūṣeśvara, destroyer of great sins.

Characters & Entities

• Śiva
• Mahādevī
• Pratyūṣeśvara
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s presence as Pratyūṣeśvara is praised as a purifier, emphasizing that sacred darśana and devotion remove even grave sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha region), where the Pratyūṣeśvara-liṅga is स्थापित/abiding.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; the verse highlights the salvific power of the liṅga itself (implying worship and darśana).