Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

त्वां समाह्वयते देवो न युक्तं स्थातुमत्र ते । तद्वाक्यार्थमबुद्ध्वैव नारदेनाथ नोदितः

Transliteration

tvāṃ samāhvayate devo na yuktaṃ sthātumatra te | tadvākyārthamabuddhvaiva nāradenātha noditaḥ

Translation

“Đức Chúa đang gọi con; con không nên ở lại đây.” Không hiểu ý nghĩa lời ấy, chàng lại được Nārada thúc giục tiến bước.

Word by Word

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• समाह्वयते: calls/summons
• समाह्वयते: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-ह्वे (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध (negation particle)

• युक्तम्: proper
• युक्तम्: Predicate (Impersonal)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (कृदन्त, क्त) < युज् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे प्रयोग: ‘proper/fitting’

• स्थातुम्: to stay
• स्थातुम्: Kriyārtha (Purpose/Complement)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → स्थातुम् (तुमुन्)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): ‘to stay/stand’

• अत्र: here
• अत्र: Deśa (Place)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (locative adverb)

• ते: for you/of you
• ते: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• तत्: that
• तत्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासपूर्वपद

• वाक्यार्थम्: the meaning of the words
• वाक्यार्थम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: वाक्य + अर्थ (प्रातिपदिकौ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष: ‘meaning of the statement’

• अबुद्ध्वा: without understanding
• अबुद्ध्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु) → बुद्ध्वा (क्त्वान्त) with नञ्-प्रत्यय (a-)
• Form: नञ्-पूर्वक क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त: ‘without understanding’

• एव: indeed/just
• एव: Avadhāraṇa (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारण (emphasis particle)

• नारदेन: by Nārada
• नारदेन: Karaṇa/Agent (Instrumental agent)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय, अनुक्रम/सम्बन्धसूचक (then/and)

• नोदितः: urged
• नोदितः: Karta (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: नि-उद् (धातु) → नोदित (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त: ‘urged/impelled’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (Not specified in provided excerpt)

Visual Art Cues

Scene: Nārada, stern yet compassionate, points toward the divine assembly; Sāmba hesitates, his face showing confusion; the revelry fades behind as a sacred corridor or hall beckons.

Characters & Entities

• Nārada
• Sāmba (implied)
• deva (the Lord)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right conduct (yukta/ayukta) matters, especially in sacred company; sages steer devotees away from situations that lead to adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where conduct is narrated as part of the site’s sanctifying framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse emphasizes propriety and obedience to divine summons.