Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

हिरण्यरूप्यदानं च ह्यश्वं धेनुं तथैव च । गोमतीसंगमे दत्त्वा सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Transliteration

hiraṇyarūpyadānaṃ ca hyaśvaṃ dhenuṃ tathaiva ca | gomatīsaṃgame dattvā sarvānkāmānavāpnuyāt

Translation

Nhờ bố thí vàng và bạc, lại thêm ngựa và bò, tại nơi hợp lưu của sông Gomātī, người ấy sẽ đạt được sự viên mãn mọi ước nguyện.

Word by Word

• हिरण्य-रूप्य-दानम्: gift of gold and silver
• हिरण्य-रूप्य-दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य (प्रातिपदिक) + रूप्य (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—द्वन्द्वः (हिरण्यं च रूप्यं च; तयोः दानम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थकः (conjunction ‘and’)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (emphasis/indeed)

• अश्वम्: a horse
• अश्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• धेनुम्: a cow
• धेनुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/क्रियाविशेषणम् (likewise)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थकः (only/just)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थकः

• गोमती-संगमे: at the Gomati confluence
• गोमती-संगमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गोमत्याः संगमः)

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; ‘having given’

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषणम्

• कामान्: desires
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• अवाप्नुयात्: would obtain
• अवाप्नुयात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; ‘should obtain’

Speaker

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya discourse context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomātī-saṅgama (Gomātī–Samudra)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Audience within Dvārakā-māhātmya

Visual Art Cues

Scene: At dawn, the Gomātī meets the sea; a donor offers gold and silver vessels, while a decorated cow and horse stand nearby; priests perform saṅkalpa with the waves behind them.

Characters & Entities

• Gomātī (river)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Generosity performed at a sanctified tīrtha becomes a powerful dharmic act that yields comprehensive auspicious results.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gomātī-saṅgama (the confluence of the Gomātī river) associated with Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna at the Gomātī confluence: gifting gold, silver, a horse, and a cow.