Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

यस्तुलापुरुषं दद्याद्गोमत्युदधिसंगमे । सप्तद्वीपपतिर्भूत्वा विष्णुलोके महीयते

Transliteration

yastulāpuruṣaṃ dadyādgomatyudadhisaṃgame | saptadvīpapatirbhūtvā viṣṇuloke mahīyate

Translation

Ai thực hành bố thí Tulāpuruṣa tại nơi hợp lưu sông Gomātī và biển cả sẽ trở thành chúa tể bảy châu, và được tôn vinh trong cõi của Viṣṇu.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)

• तुला-पुरुषम्: the tulāpuruṣa (weighing-the-person gift/rite)
• तुला-पुरुषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तुला (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तुलायां पुरुषः/तुलापुरुष-दानविधिः)

• दद्याद्: should give
• दद्याद्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; ‘should give’

• गोमती-उदधि-संगमे: at the confluence of the Gomati and the ocean
• गोमती-उदधि-संगमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः

• सप्त-द्वीप-पतिः: lord of the seven islands/continents
• सप्त-द्वीप-पतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सप्त (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः

• विष्णु-लोके: in Vishnu’s world
• विष्णु-लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः

• महीयते: is honored/glorified
• महीयते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः

Speaker

Unspecified (contextual narrator within Dvārakā Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī–Udadhisaṅgama

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: A ceremonial balance scale set near the confluence; the donor sits on one pan while gold/coins fill the other to match weight; priests chant; the sea and river meet behind; a vision of Viṣṇu-loka crowns the scene.

Characters & Entities

• Tulāpuruṣa
• Gomatī
• Udadhi (Ocean)
• Viṣṇuloka
• Sapta-dvīpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Extraordinary generosity at a holy confluence is portrayed as a direct path to great honor and divine realms.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gomatī–ocean confluence associated with Dvārakā pilgrimage.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tulāpuruṣa dāna: performing a weighing-rite charity at the confluence.