Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

दुर्वासा उवाच । यः स्नात्वा संगमे कृष्ण गोमत्याः सागरस्य च । त्वां मां समर्चति नरः सर्वपापैः समुच्यते

Transliteration

durvāsā uvāca | yaḥ snātvā saṃgame kṛṣṇa gomatyāḥ sāgarasya ca | tvāṃ māṃ samarcati naraḥ sarvapāpaiḥ samucyate

Translation

Durvāsā nói: Hỡi Kṛṣṇa, ai tắm tại nơi hợp lưu giữa sông Gomati và biển cả, rồi thờ phụng ngài và ta, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Word by Word

• दुर्वासा: Durvāsā
• दुर्वासा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; व्यक्तिनाम

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having bathed)

• संगमे: at the confluence
• संगमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• कृष्ण: O Kṛṣṇa
• कृष्ण: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

• गोमत्याः: of (the river) Gomati
• गोमत्याः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• सागरस्य: of the ocean
• सागरस्य: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• माम्: me
• माम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• समर्चति: worships
• समर्चति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: सम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वपापैः: from all sins
• सर्वपापैः: Apadana (Ablative sense/अपादानार्थ-तृतीया)
• Type: Noun
• Root: सर्व + पाप (प्रातिपदिक); सर्वपाप (समास-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय (सर्वाणि पापानि)

• समुच्यते: is released/freed
• समुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Passive); उपसर्ग: सम्

Speaker

Durvāsā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī–Sāgara-saṅgama (Dvārakā)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Śrī Kṛṣṇa

Visual Art Cues

Scene: At the river-mouth where the Gomati meets the sea, a pilgrim completes snāna and offers worship to Śrī Kṛṣṇa while venerating sage Durvāsā; waves, confluence currents, and temple silhouettes frame the sanctity.

Characters & Entities

• Durvāsā
• Kṛṣṇa
• Gomatī River
• Sāgara (Ocean)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purifying pilgrimage is completed by devotion and worship; snāna plus arcana leads to pāpa-kṣaya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The saṅgama (confluence) of the Gomatī River and the ocean at Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at the saṅgama, followed by worship (samarcana) of Kṛṣṇa and Durvāsā.