Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

प्रह्लाद उवाच । श्रूयतामृषयः सर्वे गदतो मम विस्तरात् । यथा शापोद्भवं दुःखं मुमोच हरिवल्लभा

prahlāda uvāca | śrūyatāmṛṣayaḥ sarve gadato mama vistarāt | yathā śāpodbhavaṃ duḥkhaṃ mumoca harivallabhā

Prahlāda nói: “Hỡi chư hiền thánh, xin hãy lắng nghe ta thuật lại tường tận—rằng người ái thê của Hari (Rukmiṇī) đã được giải thoát khỏi nỗi sầu khởi lên từ lời nguyền như thế nào.”

प्रह्लादःPrahlāda
प्रह्लादः:
कर्ता (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootप्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Prahlāda)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (he said)
श्रूयताम्let it be heard
श्रूयताम्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकारः (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, कर्मणि प्रयोगः (passive): 'let it be heard'
ऋषयःsages
ऋषयः:
कर्ता (Hearers as subject of implied hearing)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (sages)
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (all)
गदतःof (me) speaking
गदतः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeVerb
Rootगद् (धातु) → गदत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; 'of me who am speaking'
ममmy/of me
मम:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (my/of me)
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
सम्बन्ध (Manner)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अव्ययीभावार्थे 'in detail/at length' (ablative used adverbially)
यथाhow/as
यथा:
सम्बन्ध (Correlative)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; यथार्थक/प्रकारवाचक (as/how)
शापोद्भवम्arising from a curse
शापोद्भवम्:
विशेषण (Qualifier of duḥkham)
TypeAdjective
Rootशाप (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (शापात् उद्भवम् = arising from a curse) विशेषणम्
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (sorrow)
मुमोचwas freed from/released
मुमोच:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (she/he released/was freed from)
हरिवल्लभाHari’s beloved (Lakṣmī)
हरिवल्लभा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + वल्लभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः वल्लभा = beloved of Hari)

Prahlāda

Tirtha: Dvāravatī (Dvārakā)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (sages)

Scene: Prahlāda, serene and radiant, addresses assembled sages, promising a detailed account of how Rukmiṇī was freed from Durvāsas’ curse-born sorrow; the moment is a formal ‘kathā-beginning’.

P
Prahlāda
Ṛṣis
H
Hari
H
Hari-vallabhā (Rukmiṇī)

FAQs

Even curse-born suffering can be overcome through divine order and sacred narrative remembrance centered on Hari.

The setting belongs to Dvārakā Māhātmya, pointing to Dvārakā’s sacred landscape within the Prabhāsa-khaṇḍa.

No explicit rite is stated here; the verse functions as a narrative preface to the account.