Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 81

Devanagari script

कञ्चुकं च जघानाशु चक्रेण भगवान्हरिः । उल्मुकश्चाथ निहतो ब्रह्मघ्नश्च निपातितः

Transliteration

kañcukaṃ ca jaghānāśu cakreṇa bhagavānhariḥ | ulmukaścātha nihato brahmaghnaśca nipātitaḥ

Translation

Đức Thế Tôn Hari nhanh chóng tiêu diệt Kañcuka bằng chiếc đĩa thần của Ngài. Sau đó Ulmuka bị giết, và Brahmaghna cũng bị đánh hạ.

Word by Word

• कञ्चुकम्: Kañcuka (a demon/person)
• कञ्चुकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कञ्चुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

• जघान: slew
• जघान: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हन् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• आशु: quickly
• आशु: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb)

• चक्रेण: with the discus
• चक्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भगवान्’ इत्यस्य समानाधिकरणम्

• उल्मुकः: Ulmuka (a demon/person)
• उल्मुकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उल्मुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

• अथ: then
• अथ: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (अनन्तरार्थक/sequence particle)

• निहतः: was slain
• निहतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + √हन् (धातु) + क्त
• Form: कृत्-प्रत्ययान्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘हतः’ = ‘was slain’

• ब्रह्मघ्नः: Brahmaghna (brahmin-slayer; name)
• ब्रह्मघ्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + घ्न (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः घ्नः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

• निपातितः: was knocked down
• निपातितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + √पत् (धातु) + णिच् + क्त
• Form: कृत्-प्रत्ययान्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि ‘was felled/caused to fall’

Speaker

Narrative voice

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Hari hurls the Sudarśana-cakra in a flash; Kañcuka falls, followed by Ulmuka and Brahmaghna, as the battlefield around Dvārakā trembles with divine radiance.

Characters & Entities

• Hari (Viṣṇu)
• cakra (discus)
• Kañcuka
• Ulmuka
• Brahmaghna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine power decisively removes forces associated with grave adharma, safeguarding the sanctity and accessibility of tīrthas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode centers on Muktitīrtha within the Dvārakā Māhātmya of the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse supports the dhārmic principle that brahma-hatyā and similar sins oppose sacred order and are condemned.