Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 12›Shloka 47
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

Devanagari script

उद्धव उवाच । मयो नाम महादैत्यो मायावी लोकविश्रुतः । कृतं तेन सरः शुभ्रं तस्य नाम्ना च विश्रुतम्

Transliteration

uddhava uvāca | mayo nāma mahādaityo māyāvī lokaviśrutaḥ | kṛtaṃ tena saraḥ śubhraṃ tasya nāmnā ca viśrutam

Translation

Uddhava đáp: “Có một đại Dānava tên là Maya, bậc tinh thông huyễn thuật, lừng danh trong thế gian. Chính ông đã tạo nên hồ thanh mỹ này, và hồ cũng nổi tiếng theo tên ông.”

Word by Word
उद्धवःUddhava
उद्धवः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootउद्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मयःMaya (name)
मयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
नामby name
नाम:
Sambandha (Naming particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनिपात (indeclinable used with names: ‘by name’)
महादैत्यःa great demon
महादैत्यः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; apposition to ‘मयः’
मायावीpossessing magic; illusionist
मायावी:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमायाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective to ‘मयः’
लोकविश्रुतःfamed in the world
लोकविश्रुतः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootलोक + विश्रुत (कृदन्त; वि+√श्रु धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective to ‘मयः’
कृतम्made; constructed
कृतम्:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; √कृ धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; predicate adjective with ‘सरः’
तेनby him
तेन:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-हेतु), एकवचन; Instrumental singular referring to ‘मयः’
सरःthe lake
सरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
शुभ्रम्bright; pure
शुभ्रम्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective to ‘सरः’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; Genitive singular
नाम्नाby (his) name
नाम्ना:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular ‘by/with the name’
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विश्रुतम्is renowned
विश्रुतम्:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootविश्रुत (कृदन्त; वि+√श्रु धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; predicate adjective with implied ‘सरः’
Speaker

Uddhava

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Māyā-saras

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Gopīs

Visual Art Cues

Scene: Uddhava explains the lake’s origin: a renowned daitya, Maya, master of illusion and craft, created the splendid saras; the lake’s name derives from its maker.

Characters & Entities
U
Uddhava
M
Maya (Mahādaitya/Dānava)
M
Mayasaras

FAQs

Purāṇic tīrthas carry layered histories; even beings famed for māyā become instruments through which sacred geography is established.

Mayasaras—explicitly explained as the lake created by Maya and famous by his name.

No explicit prescription appears; the verse provides tīrtha-māhātmya through origin and naming.

←Previous Verse
Next Verse→