Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

Devanagari script

शैब्योवाच । सत्यं ब्रूहि महाभाग किं करोति यदूत्तमः । संगतो नागरस्त्रीभिरस्माकं किं कथां स्मरेत्

Transliteration

śaibyovāca | satyaṃ brūhi mahābhāga kiṃ karoti yadūttamaḥ | saṃgato nāgarastrībhirasmākaṃ kiṃ kathāṃ smaret

Translation

Śaibyā nói: Xin hãy nói thật, bậc cao quý—đấng ưu tú trong dòng Yadu đang làm gì? Khi được các phụ nữ thành thị vây quanh, sao Người còn nhớ đến lời chuyện của chúng ta?

Word by Word

• शैब्यः: Śaibya
• शैब्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śaibya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सत्यम्: truthfully / the truth
• सत्यम्: Karma/Prayojana (Adverbial object)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverbial accusative)

• ब्रूहि: tell/speak
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महाभाग: O greatly fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + भाग (प्रातिपदिक); कर्मधारय-समास
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• किम्: what?
• किम्: Karma/Prashna (Interrogative object)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; प्रश्नवाचक

• करोति: does
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यदूत्तमः: the best of the Yadus
• यदूत्तमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यदु + उत्तम (प्रातिपदिक); षष्ठी-तत्पुरुष-समास (यदूनाम् उत्तमः)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सङ्गतः: having associated / joined
• सङ्गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + गम् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय, Past Active Participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नागरस्त्रीभिः: with city-women
• नागरस्त्रीभिः: Sahakari (Association/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: नागर + स्त्री (प्रातिपदिक); कर्मधारय-समास
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• अस्माकम्: of us/our
• अस्माकम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• किम्: what?
• किम्: Karma/Prashna (Interrogative object)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक

• कथाम्: talk/story
• कथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• स्मरेत्: would remember
• स्मरेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Śaibyā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Uddhava

Visual Art Cues

Scene: Śaibyā, distressed, questions Uddhava with pleading eyes; behind them, palace balconies and city-women’s distant laughter heighten her fear of being forgotten.

Characters & Entities

• Śaibyā
• Kṛṣṇa (Yadūttama)
• Nāgara-striyaḥ (city-women)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Viraha-bhakti intensifies remembrance; the devotee’s pain becomes a form of unwavering contemplation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is implied by the mention of city-women and Kṛṣṇa’s urban life, but the verse is primarily emotional dialogue, not tīrtha-stuti.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a question expressing doubt and longing.