Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

केनचित्त्वथ कालेन वसिष्ठो भगवान्मुनिः । तीर्थयात्राप्रसंगेन तस्य गेहमुपागतः

Transliteration

kenacittvatha kālena vasiṣṭho bhagavānmuniḥ | tīrthayātrāprasaṃgena tasya gehamupāgataḥ

Translation

Rồi sau một thời gian, bậc hiền thánh Vasiṣṭha, trong dịp hành hương đến các tīrtha linh thiêng, đã đến nhà của người ấy.

Word by Word

• केनचित्: by/at some (unspecified)
• केनचित्: Kāla-nimitta (Instrument of time/काल-हेतु)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; अनिश्चितार्थे ‘कस्मिंश्चित्’

• तु: then; however
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अनन्तरार्थक-निपात (particle: but/then)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Connector/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भ/अनन्तरार्थक-निपात (then/now)

• कालेन: in the course of time
• कालेन: Kāla-adhikaraṇa (Time circumstance/काल)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन; कालवाचक-तृतीया (temporal instrumental)

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन

• भगवान्: venerable; blessed
• भगवान्: Karta-samānādhikaraṇa (Apposition/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; ‘मुनिः/वसिष्ठः’ इति विशेष्येण सह

• मुनिः: sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन

• तीर्थयात्राप्रसङ्गेन: due to the occasion of a pilgrimage
• तीर्थयात्राप्रसङ्गेन: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक) + प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (उपपद/षष्ठी-तत्पुरुषभावः) ‘तीर्थयात्रायाः प्रसङ्गः’; पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन

• तस्य: of him; his
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• गेहम्: house
• गेहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह/गेह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• उपागतः: arrived
• उपागतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + गम् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त, past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (agreeing with वसिष्ठः)

Speaker

Narrator (Purāṇic voice within Prabhāsa Khaṇḍa; speaker not explicit in this snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A venerable Vasiṣṭha arrives at the king’s doorway with a small ascetic retinue; the king steps forward in reverence; water for washing feet, arghya, and a seat are prepared—hospitality as ritual.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage (tīrthayātrā) and the arrival of great sages become occasions for transmitting dharma and blessing households.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse references tīrthayātrā generally; the specific tīrthas are not named in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, undertaking tīrthayātrā (pilgrimage) is valued; no specific rite is prescribed here.