Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ सुपुण्यमचलेश्वरम् । यं दृष्ट्वा सिद्धिमाप्नोति नरः श्रद्धासमन्वितः

Transliteration

pulastya uvāca | tato gacchennṛpaśreṣṭha supuṇyamacaleśvaram | yaṃ dṛṣṭvā siddhimāpnoti naraḥ śraddhāsamanvitaḥ

Translation

Pulastya nói: Bấy giờ, hỡi bậc vua tối thượng, nên đến Acaleśvara cực kỳ thánh thiện. Người nào có lòng tín (śraddhā) mà được chiêm bái, sẽ đạt thành tựu tâm linh (siddhi).

Word by Word

• पुलस्त्यः: Pulastya
• पुलस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुलस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √वच् = to say

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण), अर्थे—‘ततः’ = then/thereafter

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √गम् = to go

• नृपश्रेष्ठ: O best of kings
• नृपश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुषः—‘नृपाणां श्रेष्ठः’

• सुपुण्यम्: very holy
• सुपुण्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारयः—‘अत्यन्तं पुण्यम्’

• अचलेश्वरम्: Acaleśvara (Lord of the mountain)
• अचलेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अचल + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः—‘अचले (पर्वते) ईश्वरः’

• यम्: whom
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सम्बन्धे—‘whom/which’

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), √दृश्—‘having seen’

• सिद्धिम्: success, attainment
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √आप् = to obtain

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• श्रद्धा: with faith
• श्रद्धा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन (समासे पूर्वपदत्वेन)

• समन्वितः: endowed (with)
• समन्वितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + अन्वि + त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘सहित/युक्त’

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Acaleśvara

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpaśreṣṭha (best of kings)

Visual Art Cues

Scene: A king and retinue travel through the Arbuda hills toward the Acaleśvara temple; the shrine stands firm on rocky ground, with flags and a calm, powerful Śiva presence.

Characters & Entities

• Pulastya
• Acaleśvara
• Śiva (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faith-filled pilgrimage and darśana of Śiva at a famed tīrtha leads to siddhi—spiritual fulfillment and blessing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Acaleśvara, a Śiva-site praised as highly meritorious within the Arbuda-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Go (gacchet) for darśana of Acaleśvara with śraddhā (faith).