Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 52›Shloka 3
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

ययातिरुवाच । कस्मिन्काले तपस्तप्तं देव्या तत्र मुनीश्वर । किमर्थं च महत्त्वेतत्कौतुकं वक्तुमर्हसि

Transliteration

yayātiruvāca | kasminkāle tapastaptaṃ devyā tatra munīśvara | kimarthaṃ ca mahattvetatkautukaṃ vaktumarhasi

Translation

Yayāti thưa: “Vào thời nào Nữ Thần đã tu khổ hạnh tại đó, hỡi bậc thánh hiền tối thượng? Và vì nguyên do gì nơi ấy lại vĩ đại đến thế? Xin ngài giảng giải điều kỳ diệu này.”

Word by Word
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
कालेtime
काले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom./Acc.), एकवचन
तप्तम्was performed (lit. heated/practised)
तप्तम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
देव्याby the goddess
देव्या:
Karana (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)
मुनीश्वरO lord of sages
मुनीश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि + ईश्वर (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (munīnām īśvaraḥ)
किमर्थम्for what reason/why
किमर्थम्:
Hetu/Prayojana (Reason/Purpose/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formअव्यय, प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb); तत्पुरुष-समास (kim + artham)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक (conjunction)
महत्त्वेin greatness/importance
महत्त्वे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
कौतुकम्wonder, curiosity
कौतुकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकौतुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वक्तुम्to tell
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (Infinitive), अव्ययभाव (indeclinable verbal)
अर्हसिyou are fit/you should
अर्हसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन
Speaker

Yayāti

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Īśānī-śikhara

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Pulastya

Visual Art Cues

Scene: King Yayāti, attentive and respectful, questions Pulastya beside a mountain path; the peak rises in the background, hinting at the mystery of Devī’s tapas; the scene is poised at the threshold of a longer legend.

Characters & Entities
Y
Yayāti
P
Pulastya
G
Gaurī (Pārvatī)
Ī
Īśānī-śikhara

FAQs

Dharma is learned through śraddhā-filled inquiry: asking about the origin and purpose of a tīrtha reveals its deeper spiritual meaning.

Īśānī-śikhara, whose greatness Yayāti asks Pulastya to explain.

No ritual is prescribed; the verse models inquiry and attentive listening as a gateway to understanding tīrtha-māhātmya.

←Previous Verse
Next Verse→