Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

दृष्टिदानेन देवेशि भाषणेन वरानने । मया देवहितं कार्यं सर्वावस्थासु पार्वति

Transliteration

dṛṣṭidānena deveśi bhāṣaṇena varānane | mayā devahitaṃ kāryaṃ sarvāvasthāsu pārvati

Translation

Ô Nữ Thần, bậc Nữ Chúa của chư thiên—hỡi Pārvatī dung nhan diễm lệ—nhờ ánh nhìn Ngài ban và nhờ lời Ngài phán, ta phải hoàn thành điều lợi ích cho chư thiên trong mọi cảnh huống.

Word by Word

• दृष्टिदानेन: by giving (a) glance
• दृष्टिदानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दृष्टि (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘gift of sight’/‘granting a look’)

• देवेशि: O queen of the gods
• देवेशि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘mistress of gods’)

• भाषणेन: by speaking
• भाषणेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भाषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय (‘beautiful-faced’)

• मया: by me
• मया: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन; सर्वनाम

• देवहितम्: the gods' welfare
• देवहितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + हित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘welfare of the gods’)

• कार्यम्: (it) must be done / duty
• कार्यम्: Kriya/Predicate nominal (विधेय)
• Type: Noun
• Root: कृ (धातु) + यत् (कृदन्त) / कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कृ-धातुजन्य ‘to be done’ (gerundive) used as noun ‘duty’

• सर्वावस्थासु: in all circumstances
• सर्वावस्थासु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अवस्था (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषार्थ (‘in all conditions/states’)

• पार्वति: O Pārvatī
• पार्वति: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

Śiva (Trinetra/Hara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-audience/ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Śiva addresses Pārvatī with honorifics, emphasizing that her glance and words empower him to accomplish deva-welfare in all states.

Characters & Entities

• Śiva
• Pārvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine actions are guided by dharma: even intimate dialogue serves a higher cosmic welfare (deva-hita).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is within the Arbuda-khaṇḍa context (Mount Arbuda region), though the line itself focuses on Śiva–Pārvatī dialogue rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; it emphasizes divine intention and purpose.