Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

Devanagari script

एष प्रभावो राजर्षे कुलसंतारणस्य च । मया ते वर्णितः सम्यग्भूयः किं परिपृच्छसि

Transliteration

eṣa prabhāvo rājarṣe kulasaṃtāraṇasya ca | mayā te varṇitaḥ samyagbhūyaḥ kiṃ paripṛcchasi

Translation

Hỡi bậc thánh vương, đó chính là uy lực của Kulasaṃtāraṇa. Ta đã trình bày cho ngài một cách đầy đủ và đúng đắn—ngài còn muốn hỏi điều gì nữa?

Word by Word

• एषः: this
• एषः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् ‘प्रभावः’

• प्रभावः: power, efficacy
• प्रभावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• राजर्षे: O royal sage
• राजर्षे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘राज्ञः ऋषिः’)

• कुलसंतारणस्य: of the saving of the lineage
• कुलसंतारणस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक) + संतारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘कुलस्य संतारणम्’)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (and)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (enclitic)

• वर्णितः: has been described
• वर्णितः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ण् (धातु) + त (क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘प्रभावः’ इत्यस्य विशेषणम्, कर्मणि प्रयोगः

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (properly, completely)

• भूयः: further, again
• भूयः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस्/भूयः (अव्यय)
• Form: पुनरर्थक-अव्यय (again/further)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; प्रश्नार्थक

• परिपृच्छसि: do you ask
• परिपृच्छसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) + परि (उपसर्ग)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kulasaṃtāraṇa

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yayāti

Visual Art Cues

Scene: A calm teaching scene: Pulastya, composed and authoritative, addresses Yayāti; the sacred landscape remains in the background as the narrative pauses for further inquiry.

Characters & Entities

• Pulastya
• rājarṣi
• Kulasaṃtāraṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s prabhāva is authoritative in Purāṇic dharma, capable of granting far-reaching benefit, including support to one’s lineage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kulasaṃtāraṇa-tīrtha, praised within Prabhāsa Khaṇḍa’s Arbuda Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is prescribed here; it is a concluding prompt inviting further questions after the māhātmya exposition.