Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

भूभारधरणैश्चान्यैरैरावणमुखैर्नृप । तत्र स्नातो नरः सम्यग्गजदानफलं लभेत्

Transliteration

bhūbhāradharaṇaiścānyairairāvaṇamukhairnṛpa | tatra snāto naraḥ samyaggajadānaphalaṃ labhet

Translation

Tâu Đại vương, nơi ấy còn được các bậc gánh vác gánh nặng của địa giới tôn kính, đứng đầu là Airāvaṇa. Ai tắm gội đúng pháp tại đó sẽ được công đức ngang với việc bố thí một con voi.

Word by Word

• भूभारधरणैः: by the bearers of the earth’s burden
• भूभारधरणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक) + भार (प्रातिपदिक) + धरण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषसमासः (भूभारस्य धरणाः)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अन्यैः: by other
• अन्यैः: Karana-viśeṣaṇa (Instrument-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषणम् (…मुखैः)

• ऐरावणमुखैः: by those headed by Airāvata
• ऐरावणमुखैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ऐरावण (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः/षष्ठी-तत्पुरुषः (ऐरावणः मुखं येषाम्)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb: there)

• स्नातः: having bathed
• स्नातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे (having bathed)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: properly)

• गजदानफलम्: the fruit of gifting an elephant
• गजदानफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गज (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गजदानस्य फलम्)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Pulastya (continued narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gajatīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: At Gajatīrtha’s steps, a pilgrim bathes while celestial Airāvaṇa and other mighty elephants appear in reverent attendance, suggesting the dāna-equivalent merit radiating from the waters.

Characters & Entities

• Airāvaṇa
• Gajatīrtha (implied)
• Diggaja/elephants (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha can confer great merit through simple, sincere rites—sometimes equated with major acts of charity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gajatīrtha (context of the chapter), associated with Airāvaṇa and other great elephants.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) performed samyak (properly) at the tīrtha; the stated fruit equals gajadāna (elephant-gift).