Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

Devanagari script

एवमेतत्पुरावृत्तं तस्मिन्कुण्डे नराधिप । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चतुर्द्दश्यां समाहितः

Transliteration

evametatpurāvṛttaṃ tasminkuṇḍe narādhipa | tasmātsarvaprayatnena caturddaśyāṃ samāhitaḥ

Translation

“Tâu Đại vương, xưa kia tại hồ ấy đã xảy ra như vậy. Vì thế, hãy dốc trọn mọi nỗ lực, giữ giới và nhất tâm vào ngày mười bốn âm lịch (Caturdaśī).”

Word by Word

• evam: thus
• evam: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: evam (अव्यय)
• Form: रीति-अव्यय (adverb)

• etat: this
• etat: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम

• purā-vṛttam: occurred in the past
• purā-vṛttam: Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: purā (अव्यय) + vṛtta (प्रातिपदिक; √vṛt)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘वृत्त’; अव्ययीभाव (पुरा = formerly)

• tasmin: in that
• tasmin: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सर्वनाम

• kuṇḍe: pond
• kuṇḍe: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: kuṇḍa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• narādhipa: O king
• narādhipa: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: nara (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (नराणाम् अधिपः)

• tasmāt: therefore
• tasmāt: Apadana (Reason/अपादान)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; सर्वनाम

• sarva-prayatnena: with all effort
• sarva-prayatnena: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + prayatna (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सर्वः प्रयत्नः)

• caturdaśyām: on the fourteenth lunar day
• caturdaśyām: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: caturdaśī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (तिथिवाचक)

• samāhitaḥ: composed, concentrated
• samāhitaḥ: Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: sam-ā-√dhā (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: (Unnamed) Arbuda Kuṇḍa

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Narādhipa (contextually Yayāti)

Visual Art Cues

Scene: A sage addresses a king beside a sacred pond, gesturing toward the water while emphasizing caturdaśī discipline; the atmosphere is didactic and devotional.

Characters & Entities

• Kuṇḍa (Śivagaṅgā)
• Caturdaśī
• Narādhipa (king; listener)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places are approached with discipline; right timing and focused observance intensify spiritual fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The pond identified in the episode as Śivagaṅgā-kuṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

To be especially attentive and observant on Caturdaśī (the 14th lunar day) in relation to this tīrtha.