Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

न दहिष्यति तान्वह्निर्यज्ञे पारिक्षितस्य हि । तस्माद्गत्वार्बुदंनाम पर्वतं धरणीतले

Transliteration

na dahiṣyati tānvahniryajñe pārikṣitasya hi | tasmādgatvārbudaṃnāma parvataṃ dharaṇītale

Translation

Quả thật, ngọn lửa tế tự trong lễ tế của vua Parīkṣit sẽ không thiêu đốt những người ấy. Vì vậy, hãy đến ngọn núi trên cõi đất mang tên Arbuda.

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• दहिष्यति: will burn
• दहिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दह् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (pronoun)

• वह्निः: fire
• वह्निः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यज्ञे: in the sacrifice
• यज्ञे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• पारिक्षितस्य: of Parīkṣit
• पारिक्षितस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पारिक्षित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (proper name/epithet)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (ablative: 'therefore/from that')

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (Prior action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund), 'having gone'

• अर्बुदम्: Arbuda
• अर्बुदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्बुद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (proper place/mountain name)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय (नाम-शब्दः; 'named/called')

• पर्वतम्: mountain
• पर्वतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• धरणीतले: on the surface of the earth
• धरणीतले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धरणी-तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धरण्याः तलम्)

Speaker

Śeṣa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Nāgas

Visual Art Cues

Scene: Śeṣa points outward as if indicating a distant mountain; in the background, a visionary scene shows a blazing sacrificial fire and, beyond it, the cool silhouette of Arbuda rising as a refuge.

Characters & Entities

• Parīkṣit
• Yajña (sacrifice)
• Vahni (fire)
• Arbuda Parvata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine protection and destiny can be redirected through dhārmic counsel and turning toward a sanctified place of practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda Parvata (Mount Arbuda) is presented as the pivotal sacred destination.

What ritualistic prescription is mentioned?

The instruction is pilgrimage/relocation to Arbuda as preparation for austerity and worship described next.