Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 44

Devanagari script

ततस्तं पूजयामास मधुपर्कार्घविष्टरैः । सुखासीनं सुविश्रांतं ज्ञात्वा वाक्यमुवाच ह

Transliteration

tatastaṃ pūjayāmāsa madhuparkārghaviṣṭaraiḥ | sukhāsīnaṃ suviśrāṃtaṃ jñātvā vākyamuvāca ha

Translation

Rồi hắn cung kính phụng sự ngài bằng madhuparka, lễ vật arghya và chỗ ngồi. Biết vị hiền giả đã an tọa thư thái và nghỉ ngơi đầy đủ, hắn bèn thưa lời này.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Discourse/Temporal
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक (thereupon/then)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)

• पूजयामास: worshipped/honoured
• पूजयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद (आमास-प्रयोग)

• मधुपर्कार्घविष्टरैः: with madhuparka, arghya, and a seat
• मधुपर्कार्घविष्टरैः: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: मधुपर्क-अर्घ-विष्टर (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (मधुपर्कश्च अर्घश्च विष्टरश्च); पुल्लिङ्ग; बहुवचन; तृतीया (Instrumental, Plural)

• सुखासीनम्: seated comfortably
• सुखासीनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख-आसीन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सुखे आसीनः); भूतकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular); 'तम्' इति पदस्य विशेषणम्

• सुविश्रान्तम्: well-rested
• सुविश्रान्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-विश्रान्त (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/उपपद-समास (सु + विश्रान्त); भूतकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular); 'तम्' इति पदस्य विशेषणम्

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: ज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having known/ascertained)

• वाक्यम्: words/speech
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• ह: indeed/for emphasis
• ह: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्मरण/पूरणार्थक निपात (expletive particle)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Visual Art Cues

Scene: Mahiṣāsura offers madhuparka and arghya to the sage, presenting a decorated seat; the sage sits at ease, resting, while attendants hold vessels and trays.

Characters & Entities

• Mahiṣāsura
• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hospitality to the worthy—offering seat and arghya—is a visible expression of dharma and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs in the Arbuda Khaṇḍa narrative setting; it foregrounds dharma of hospitality rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Madhuparka and arghya offerings, along with providing a seat, are described as proper honors for a revered guest.