Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 187

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । एवं सर्वे वरान्दत्त्वा देव्यै देवा नृपोत्तम । तदाज्ञया दिवं जग्मुर्देवी तत्रैव संस्थिता

Transliteration

pulastya uvāca | evaṃ sarve varāndattvā devyai devā nṛpottama | tadājñayā divaṃ jagmurdevī tatraiva saṃsthitā

Translation

Pulastya nói: Thế đó, hỡi bậc vương tối thượng, sau khi chư thiên ban mọi ân phúc cho Đức Nữ Thần, theo lệnh của Ngài họ trở về cõi trời, còn Đức Nữ Thần vẫn an trụ ngay tại nơi ấy.

Word by Word

• पुलस्त्यः: Pulastya
• पुलस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुलस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifier)

• वरान्: boons
• वरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having done)

• देव्यै: to the goddess
• देव्यै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• नृपोत्तम: O best of kings
• नृपोत्तम: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: नृप + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुषार्थे ‘नृपाणाम् उत्तमः’

• तदाज्ञया: by/through her command
• तदाज्ञया: Karana/Hetu (Instrument/Cause)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘तस्य आज्ञा’

• दिवम्: to heaven
• दिवम्: Gati-karma (Goal as object)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जग्मुः: went
• जग्मुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• देवी: the goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्रैव: right there
• तत्रैव: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय) + एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक अव्यय + निश्चयार्थक निपात (locative adverb + emphatic particle)

• संस्थिता: remained/was stationed
• संस्थिता: Kriya (State)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्थित’ = remained/was stationed

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devi-sthāpita āśrama (within Arbudakhaṇḍa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpottama (king)

Visual Art Cues

Scene: A celestial assembly: gods offering boons to the Goddess; then, at her gesture, they ascend to svarga while Devi remains seated/standing in the hermitage sanctum, anchoring the place’s sanctity.

Characters & Entities

• Pulastya
• Devī
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine presence can become permanently established in a place; such a site gains lasting sanctity and becomes a source of boons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Devī’s established abode within the Arbuda-khaṇḍa sacred landscape (the shrine/āśrama where she remains).

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; it narrates the consecration-like establishment of Devī at the site.