Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 121

Devanagari script

बहवस्तेन मार्गेण येनासौ प्रस्थितो नृप । सम्मुखः प्रववौ वातो रूक्षः कर्करसंयुतः

Transliteration

bahavastena mārgeṇa yenāsau prasthito nṛpa | sammukhaḥ pravavau vāto rūkṣaḥ karkarasaṃyutaḥ

Translation

Tâu Đại vương, trên chính con đường hắn xuất phát, nhiều điềm dữ hiện ra. Một luồng gió khô rát, thô nhám, mang theo cát bụi, thổi thẳng ngược mặt hắn.

Word by Word

• बहवः: many
• बहवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)

• तेन: by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)

• मार्गेण: by the path/route
• मार्गेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)

• असौ: that (person), he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• प्रस्थितः: having set out / departed
• प्रस्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अर्थे—‘प्रस्थित’ = departed/started

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन (Singular)

• सम्मुखः: facing (towards), head-on
• सम्मुखः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अव्ययीभाव-समासः (सम् + मुख) = ‘in front/face-to-face’

• प्रववौ: blew forth
• प्रववौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-वा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

• वातः: wind
• वातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• रूक्षः: dry, harsh
• रूक्षः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रूक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• कर्करसंयुतः: mixed with gravel/pebbles
• कर्करसंयुतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कर्कर (प्रातिपदिक) + संयुत (प्रातिपदिक; √युज् + सम् + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (कर्करैः संयुतः)

Speaker

Narrator addressing 'nṛpa' (king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (नृप)

Visual Art Cues

Scene: A head-on wind blasts the chariot; dust and grit whip across faces; horses strain; banners flap backward; the king presses forward despite resistance.

Characters & Entities

• Nṛpa (King)
• Utpāta (omens)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Obstacles and adverse signs indicate a wrong course; dharma is shown as having warnings before calamity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears; it continues the Arbuda-khaṇḍa setting of the episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.