Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

Devanagari script

एवमुक्तो गुरुर्द्देवैर्ध्यात्वा कालं चिरं नृप । ततस्तांस्त्रिदशान्प्राह जीवयन्निव भूपतेः

Transliteration

evamukto gururddevairdhyātvā kālaṃ ciraṃ nṛpa | tatastāṃstridaśānprāha jīvayanniva bhūpateḥ

Translation

Thưa Đức vua, sau khi được các vị thần thưa chuyện như vậy, vị Đạo sư đã suy ngẫm một hồi lâu. Sau đó, ngài nói với ba mươi vị thần ấy, như thể hồi sinh họ bằng niềm hy vọng.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), प्रकारवाचक (thus)

• उक्तः: having been spoken to/addressed
• उक्तः: Karta (Subject of main clause/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (having been addressed/said to)

• गुरुः: the teacher (Bṛhaspati)
• गुरुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• देवैः: by the gods
• देवैः: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• ध्यात्वा: having reflected
• ध्यात्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having meditated/thought)

• कालम्: for a time
• कालम्: Karma (Extent/अत्यन्तसंयोग)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; काल-परिमाणार्थे (as duration)

• चिरम्: for long
• चिरम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चिरम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb), दीर्घकालवाचक (for long)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), अनन्तर/तस्मात् (then/thereupon)

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• त्रिदशान्: the thirty (i.e., gods)
• त्रिदशान्: Karma (Apposition to object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रिदश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• प्राह: said
• प्राह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• जीवयन्: enlivening (as if)
• जीवयन्: Sambandha (Adverbial participle/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: जीव् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: शतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (as if enlivening)

• इव: as if
• इव: Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमानवाचक-अव्यय (comparative particle: as if)

• भूपतेः: of the king
• भूपतेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भूपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda (anticipated destination)

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa (King) addressed as bhūpate

Visual Art Cues

Scene: Bṛhaspati, serene and contemplative, pauses before speaking; the devas stand anxious yet attentive, their faces shifting from despair to renewed hope.

Characters & Entities

• Bṛhaspati (Guru of the Devas)
• Devas (Tridaśa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right counsel arises from deep reflection; wise guidance restores courage and clarity in times of dharmic संकट (crisis).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly praised in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.