Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

Devanagari script

इन्द्र उवाच । मामुह्रदमिति ख्यातं तीर्थमेतद्भविष्यति । वरिष्ठं नात्र सन्देहो मत्प्रसादाद्विजोत्तम

Transliteration

indra uvāca | māmuhradamiti khyātaṃ tīrthametadbhaviṣyati | variṣṭhaṃ nātra sandeho matprasādādvijottama

Translation

Indra nói: “Thánh địa (tīrtha) này về sau sẽ được biết đến với danh xưng Māmuhrada. Nhờ ân phúc của ta, nó sẽ là bậc tối thượng—không còn nghi ngờ—hỡi bậc Bà-la-môn ưu tú.”

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मामुह्रदम्: (as) Māmuhrada (name)
• मामुह्रदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मामुह्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; नाम (proper name)

• इति: thus, as
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)

• ख्यातम्: known, famed
• ख्यातम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ख्या (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (तीर्थम् इत्यस्य)

• तीर्थम्: a sacred ford/pilgrimage place
• तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वरिष्ठम्: the most excellent
• वरिष्ठम्: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वरिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अतिशयवाचक-तमप् (superlative); विधेयविशेषणम् (एतत्/तीर्थम् प्रति)

• न: not
• न: Sambandha (Negation particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• अत्र: here, in this matter
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय

• सन्देहः: doubt
• सन्देहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सन्देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• मत्प्रसादात्: from my grace
• मत्प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मत् (अस्मद्-षष्ठी) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘मम प्रसादः’); ‘मत्’ = मम (genitive)

• द्विजोत्तम: O best of the twice-born
• द्विजोत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारयः

Speaker

Indra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Māmuhrada

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Dvijottama (addressed brāhmaṇa; within Pulastya’s narration)

Visual Art Cues

Scene: Indra, radiant and regal, proclaims the future fame of the tīrtha ‘Māmuhrada’ before a venerable brāhmaṇa-sage; a calm water-body and wooded Arbuda landscape frame the moment of consecratory speech.

Characters & Entities

• Indra
• Māmuhrada Tīrtha
• Mudgala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s greatness is affirmed through divine sanction and dharmic narrative, encouraging pilgrimage rooted in faith and right conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Māmuhrada Tīrtha, explicitly named and proclaimed as foremost.

What ritualistic prescription is mentioned?

While this verse chiefly proclaims the tīrtha’s status, the surrounding context links the place with pitṛ-benefiting rites such as piṇḍadāna.