Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

Devanagari script

अथ शक्रसमादिष्टा विद्युत्वन्तो बलाहकाः । गम्भीरराविणः सर्वं भूतलं प्रचुरैर्जलैः । पूरयामासुरत्युग्रा द्युतिमन्तो महीपते

Transliteration

atha śakrasamādiṣṭā vidyutvanto balāhakāḥ | gambhīrarāviṇaḥ sarvaṃ bhūtalaṃ pracurairjalaiḥ | pūrayāmāsuratyugrā dyutimanto mahīpate

Translation

Bấy giờ, theo lệnh Śakra (Indra), những đám mây đầy chớp—sấm vang trầm hùng, dữ dội khôn cùng và rực sáng—đã tràn ngập khắp mặt đất bằng dòng nước dồi dào, hỡi đại vương.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रमसूचक/सम्बन्धबोधक (then/now)

• शक्र-समादिष्टाः: ordered by Indra
• शक्र-समादिष्टाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + सम्-आ-√दिश् (धातु) → समादिष्ट (कृदन्त)
• Form: बहुव्रीह्यर्थे न; तत्पुरुषसमासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: शक्रस्य समादिष्टाः); समादिष्ट (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• विद्युत्वन्तः: having lightning
• विद्युत्वन्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
• Form: वत्-प्रत्ययान्त विशेषण; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• बलाहकाः: clouds
• बलाहकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलाहक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• गम्भीर-राविणः: with deep thunder
• गम्भीर-राविणः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गम्भीर (प्रातिपदिक) + राविन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमासः (गम्भीरः रावः यस्य/येषां ते); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सर्वम्: entire
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• भूतलम्: the earth’s surface
• भूतलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्रचुरैः: abundant
• प्रचुरैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: प्रचुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; साधन/करणभावे

• जलैः: with waters
• जलैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• पूरयामासुः: they filled
• पूरयामासुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पॄ (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद, परोक्षभूत/परफेक्ट); प्रथमपुरुष, बहुवचन

• अति-उग्राः: very fierce
• अति-उग्राः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय) + उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावसमासः (अत्युग्र = अत्यन्तं उग्र); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• द्युतिमन्तः: radiant
• द्युतिमन्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्युति (प्रातिपदिक) + मत् (तद्धित)
• Form: मत्-प्रत्ययान्त विशेषण; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• महीपते: O king (lord of the earth)
• महीपते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषसमासः (महीयाः पति); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Speaker

Pulastya (continuing narration; vocative 'mahīpate' indicates address to a kingly listener)

Skanda Dialogue

Listener: king (māhīpati)

Visual Art Cues

Scene: A dramatic storm panorama: massive dark clouds with lightning veins, deep thunder implied; torrents of rain drench the earth, rivers swell, fields revive; a small figure of the king watches in awe as the world is ‘filled’ with waters.

Characters & Entities

• Indra (Śakra)
• Clouds (Balāhaka)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When divine will aligns with dharma, nature itself becomes beneficent, restoring balance and welfare.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly supports the Agnitīrtha episode by describing the divine events preceding its fame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive of rainfall and divine command.