Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 102

Devanagari script

कपिलोवाच । प्रसादात्तव गच्छेय सह राज्ञा सगोकुला । सुप्रभेण पदं दिव्यं जरामरणवर्जितम्

Transliteration

kapilovāca | prasādāttava gaccheya saha rājñā sagokulā | suprabheṇa padaṃ divyaṃ jarāmaraṇavarjitam

Translation

Kapilā thưa: “Nhờ ân phúc của ngài, xin cho tôi được ra đi cùng nhà vua và toàn thể đàn bò, đến cõi trời rực sáng, nơi không còn già và chết.”

Word by Word

• कपिलः: Kapila
• कपिलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (वक्ता)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• प्रसादात्: by (your) grace
• प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• गच्छेय: may I go
• गच्छेय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (Optative/Potential), उत्तम-पुरुषः (1st), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• सह: together with
• सह: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सहार्थक-उपसर्गसदृशम् (preposition/adverb 'with')

• राज्ञा: with the king
• राज्ञा: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• सगोकुला: together with the cowherd-settlement
• सगोकुला: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Adjective
• Root: स + गोकुल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अव्ययीभावः (सहितं गोकुलेन) विशेषणम् (अहम्/गच्छेय)

• सुप्रभेण: by/with Suprabhā
• सुप्रभेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुप्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; साधन/हेतुवाचक-तृतीया

• पदम्: abode/state
• पदम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (पदम्)

• जरामरणवर्जितम्: free from old age and death
• जरामरणवर्जितम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जरा + मरण + वर्जित (प्रातिपदिक; क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जरामरणयोः वर्जितम्) विशेषणम् (पदम्)

Speaker

Kapilā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapilā-tīrtha / Kapilā-jalāśaya (inferred from subsequent naming request)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Dharma / divine adjudicator (contextual; Dharma speaks in 29.104)

Visual Art Cues

Scene: Kapilā (a revered cow/personified sanctity) speaks in supplication, seeking grace to depart with the king and the entire herd to a radiant, deathless divine realm; the setting hints at a sacred waterbody near Arbuda.

Characters & Entities

• Kapilā
• Dharma
• Rājā (the king)
• Gokula (the herd)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace (prasāda) linked to a holy place and dharmic approval is portrayed as leading to a deathless divine state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kapilā-associated jalāśaya where Dharma appears; the boon request anchors the site’s salvific reputation.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual; it is a boon-request emphasizing liberation as a tīrtha-fruit.