Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

राजोवाच । तव यो वासरे प्राप्ते तैलाभ्यंगं करोति वै । तस्याऽन्यदिवसं यावत्पीडा कार्या न च त्वया

Transliteration

rājovāca | tava yo vāsare prāpte tailābhyaṃgaṃ karoti vai | tasyā'nyadivasaṃ yāvatpīḍā kāryā na ca tvayā

Translation

Nhà vua thưa: “Ai vào đúng ngày của ngài mà thành tâm xoa dầu tắm gội (abhyanga), thì xin ngài chớ gây khổ cho người ấy—ít nhất cho đến ngày hôm sau.”

Word by Word

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)

• वासरे: on the day
• वासरे: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: वासर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• प्राप्ते: when (it) has arrived
• प्राप्ते: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Adjective
• Root: प्राप्त (प्र-आप्/आप्-धातु, क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; सति-सप्तमी (when it has come)

• तैलाभ्यङ्गम्: oil-massage
• तैलाभ्यङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तैल + अभ्यङ्ग (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; (षष्ठी-तत्पुरुषः: तैलस्य अभ्यङ्गः)

• करोति: does
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• अन्यदिवसम्: the next day
• अन्यदिवसम्: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: अन्य + दिवस (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; (कर्मधारयः: अन्यः दिवसः)

• यावत्: as long as; until
• यावत्: Sambandha (Limiter/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/अवधि (as long as; until)

• पीडा: torment; affliction
• पीडा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पीडा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• कार्या: to be done; should be inflicted
• कार्या: Vidhaya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (कृ-धातु, ण्यत्; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done)

• न: not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)
• Form: निषेध (negative particle)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

Speaker

Rājā Daśaratha (king)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king articulates a boon-condition: devotees who perform oil anointing on the deity’s day should be spared affliction until the next day; the scene shows the king instructing with compassionate firmness.

Characters & Entities

• Daśaratha
• Śanaiścara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma links disciplined observance to protection: sincere ritual action is presented as a shield against suffering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This line is part of a broader māhātmya narrative; the verse itself focuses on Śani-related observance rather than a named location.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tailābhyaṅga (oil anointing/massage) performed on Śanaiścara’s day (commonly Śanivāra/Saturday) to mitigate Śani’s affliction.