Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 95

Devanagari script

न जानंति भयान्नष्टं तस्मिन्सागरपर्वते । अन्विष्य चिरकालेन कृच्छ्रात्संप्राप्य तं ततः

Transliteration

na jānaṃti bhayānnaṣṭaṃ tasminsāgaraparvate | anviṣya cirakālena kṛcchrātsaṃprāpya taṃ tataḥ

Translation

Không biết điều ấy, vì sợ hãi, chàng đã biến mất trên ngọn núi như biển kia. Họ tìm kiếm rất lâu và, sau bao gian nan, cuối cùng cũng gặp được chàng tại đó.

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• जानन्ति: know
• जानन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ज्ञा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• भयात्: from fear
• भयात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• नष्टम्: vanished, disappeared
• नष्टम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, √नश्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त (PPP)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• सागर-पर्वते: on the mountain in the sea
• सागर-पर्वते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सागरे स्थितः पर्वतः (सप्तमी-तत्पुरुष)

• अन्विष्य: having searched for
• अन्विष्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु+√इष्/√एष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having searched’

• चिर-कालेन: after a long time / with long time (elapsed)
• चिर-कालेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: चिर (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; चिरः कालः (कर्मधारय)

• कृच्छ्रात्: with difficulty
• कृच्छ्रात्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: कृच्छ्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत्—‘कृच्छ्रेण/कृच्छ्रात्’

• सम्-प्राप्य: having reached
• सम्-प्राप्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् (उपसर्ग) + प्र+√आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having reached/obtained’

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb) — ‘thereupon/from there’

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A band of devas traverses sea and cliffs, searching; after long effort they finally reach the remote peak and find Indra hidden there.

Characters & Entities

• Śakra (implied)
• Devas (implied)
• Sāgara-parvata (ocean-mountain)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Fear drives even the mighty to hiding; dharma restores order through recognition, guidance, and purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A sāgara-parvata setting is mentioned; the specific named tīrtha is not given in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse sets up the encounter that will lead to counsel on removing sin.