Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

Devanagari script

ततो वस्त्रं समुत्क्षिप्य सतीवक्त्रं पितामहः । वीक्षयामास कामार्तः प्रहृष्टेनांतरात्मना

Transliteration

tato vastraṃ samutkṣipya satīvaktraṃ pitāmahaḥ | vīkṣayāmāsa kāmārtaḥ prahṛṣṭenāṃtarātmanā

Translation

Bấy giờ, nhấc tấm vải lên, vị Tổ phụ—bị dục vọng thiêu đốt—đưa mắt nhìn dung nhan của Satī, lòng trong hân hoan, rạo rực.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (कालवाचक)

• वस्त्रम्: cloth; garment
• वस्त्रम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• समुत्क्षिप्य: having lifted up
• समुत्क्षिप्य: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षिप् (धातु) + सम् + उत् (उपसर्ग)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/ल्यप्), पूर्वकालिक क्रिया; 'having lifted up/thrown up'

• सती-वक्त्रम्: Satī’s face
• सती-वक्त्रम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: सती (प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; 'face of Satī'

• पितामहः: Pitāmaha (Brahmā)
• पितामहः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• वीक्षयामास: he looked at; he beheld
• वीक्षयामास: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: ईक्ष् (धातु) + वि (उपसर्ग)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative stem)

• कामार्तः: afflicted by desire
• कामार्तः: Karta (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: काम (प्रातिपदिक) + आर्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण

• प्रहृष्टेन: with delighted (state)
• प्रहृष्टेन: Karana (Manner/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: प्रहृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; विशेषण

• अन्तरात्मना: with (his) inner heart
• अन्तरात्मना: Karana (Manner)
• Type: Noun
• Root: अन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; 'with inner self/heart'

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not stated in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Interlocutor in māhātmya frame (not explicit)

Visual Art Cues

Scene: In the smoke-darkened ritual space, Brahmā (Pitāmaha) lifts a cloth/veil and gazes upon Satī’s face, inwardly delighted, revealing the transgressive thrill of desire.

Characters & Entities

• Satī
• Pitāmaha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner delight in transgression signals the fall of conscience; dharma requires purity of heart, not merely outward decorum.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not stated in this verse; it is embedded in a tīrtha-glorifying chapter but the location is not given in the excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it continues the narrative action occurring amid the ritual setting.