Adhyaya 68
Chương 68 tiếp nối lời truyền giảng do Sūta thuật lại. Sau khi Bhārgava (Paraśurāma) thiết lập một trật tự “không còn kṣatriya” bằng sự báo phục dữ dội, ông gom máu và đưa đến một hố (garta) gắn với nguồn gốc tổ tiên (paitṛkī/pitṛ-sambhavā). Từ hành động chiến trận, câu chuyện chuyển sang sự hóa giải bằng nghi lễ: Bhārgava tắm trong máu, chuẩn bị thật nhiều mè (tila), rồi làm pitr̥-tarpaṇa (lễ hiến thủy cúng tổ tiên) theo hướng apasavya, trước sự chứng kiến trực tiếp của các bà-la-môn và các ẩn sĩ. Nhờ vậy ông hoàn thành lời thệ nguyện và trở thành “viśoka” — không còn sầu khổ. Trong thế giới được mô tả là vắng bóng kṣatriya, ông cử hành aśvamedha và dâng toàn bộ địa cầu làm dakṣiṇā cho các bà-la-môn. Các bà-la-môn đáp lại bằng nguyên tắc trị quốc: “chỉ một người cai trị được ghi nhớ”, và bảo ông không nên ở lại trên đất của họ. Cuộc đối thoại tiếp diễn đến lời đe dọa dùng hỏa khí làm cạn biển; nghe vậy, đại dương sợ hãi và rút lui theo ý muốn, tạo nên lời giải thích thiêng về địa thế và pháp hành.
Shlokas
Verse 1
। सूत उवाच । अथ ते शबरा यत्नाद्रक्तं तद्धैहयोद्भवम् । तत्र निन्युः स्थिता यत्र गर्ता सा पितृसंभवा
Sūta nói: Rồi những người Śabara ấy cẩn trọng mang dòng máu phát sinh từ dòng Haihaya đến nơi có cái hố gắn với các Pitṛ (Tổ phụ) đang tọa lạc.
Verse 2
भार्गवोऽपि च तं हत्वा रक्तमादाय कृत्स्नशः । ततः संप्रेषयामास यत्र गर्ताऽथ पैतृकी
Bhārgava (Paraśurāma) cũng vậy: sau khi giết hắn, Ngài gom trọn toàn bộ máu, rồi sai đem đến nơi có cái hố tổ tiên (dành cho các Pitṛ) tọa lạc.
Verse 3
न स बालं न वृद्धं च परित्यजति भार्गवः । यौवनस्थं विशेषेण गर्भस्थं वाथ क्षत्रियम्
Bhārgava không tha trẻ nhỏ cũng chẳng tha người già; đặc biệt Ngài không tha kṣatriya đang độ thanh xuân, thậm chí cả kẻ còn trong bào thai.
Verse 4
स्वयं जघान भूपान्स तेषां पार्श्वे तथा परान् । विध्वंसाययति क्रुद्धः सैनिकैश्च समन्ततः
Chính Ngài tự tay đánh hạ các vua chúa, và cả những kẻ đứng kề bên họ; trong cơn thịnh nộ, Ngài gây nên sự hủy diệt, với quân binh vây quanh tứ phía.
Verse 5
तथैवासृक्प्रगृह्णाति गृह्णापयति चादरात् । तेषां पार्श्वैस्ततस्तूर्णं प्रेषयामास तत्र च
Cũng theo cách ấy, Ngài thu gom máu—và sai người thu gom một cách cung kính; rồi lập tức, nhờ những người ở bên cạnh, Ngài cho chuyển đến nơi ấy nữa.
Verse 6
एवं निःक्षत्रियां कृत्वा कृत्स्नां पृथ्वीं भृगद्वहः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे जगाम तदनन्तरम्
Như vậy, sau khi khiến toàn cõi địa cầu trở nên vắng bóng kṣatriya, hậu duệ của Bhṛgu (Paraśurāma) liền đi đến thánh địa Hāṭakeśvara.
Verse 7
ततस्तै रुधिरैः स्नात्वा समादाय तिलान्बहून् । अपसव्यं समाधाय प्रचक्रे पितृतर्पणम्
Rồi Ngài tắm bằng chính dòng máu ấy, mang theo nhiều hạt mè; Ngài khoác dây thiêng (yajñopavīta) theo lối apasavya và cử hành lễ tarpaṇa dâng lên các Pitṛ (tổ tiên).
Verse 8
प्रत्यक्षं सर्वविप्राणां तथान्येषां तपस्विनाम् । प्रतिज्ञां पूरयित्वाऽथ विशोकः स बभूव ह
Ngay trước mặt tất cả các brāhmaṇa và những vị khổ hạnh khác, sau khi hoàn thành lời thệ nguyện, Ngài quả thật trở nên vô ưu, lìa mọi sầu khổ.
Verse 9
ततो निःक्षत्रिये लोके कृत्वा हयमखं च सः । प्रायच्छत्सकलामुर्वीं ब्राह्मणेभ्यश्च दक्षिणाम्
Rồi, khi thế gian đã không còn kṣatriya, Ngài cử hành lễ tế Ngựa (Aśvamedha); và Ngài ban tặng toàn cõi địa cầu cùng các lễ vật dakṣiṇā cho chư brāhmaṇa.
Verse 10
अथ लब्धवरा विप्रास्तमूचुर्भृगुसत्तमम् । नास्मद्भूमौ त्वया स्थेयमेको राजा यतः स्मृतः
Sau đó, các Bà-la-môn, khi đã nhận được ân phước, liền nói với bậc tối cao của dòng Bhrigu: "Ngài không nên ở lại trên đất của chúng tôi, vì người ta nhớ rằng chỉ được phép có một vị vua mà thôi."
Verse 14
तस्मात्त्वं देहि मे स्थानं कृत्वाऽपसरणं स्वयम् । न हि दत्त्वा ग्रही ष्यामि विप्रेभ्यो मेदिनीं पुनः
Vì vậy, hãy ban cho ta một chỗ và tự mình rút lui; bởi vì một khi đã trao trái đất cho các Bà-la-môn, ta sẽ không lấy lại vùng đất đó nữa.
Verse 15
न करोष्यथवा वाक्यं ममाद्य त्वं नदीपते । स्थलरूपं करिष्यामि वह्न्यस्त्रपरिशोषितम्
"Này Chúa tể của các dòng sông, nếu hôm nay ngươi không thực hiện mệnh lệnh của ta, ta sẽ biến ngươi thành đất khô cằn—bị thiêu đốt và rút cạn bởi vũ khí lửa."
Verse 16
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा समुद्रो भयसंकुलः । अपसारं ततश्चक्रे यावत्तस्याभिवांछितम्
Sūta nói: Nghe những lời đó, đại dương rung chuyển vì sợ hãi, đã rút lui—lùi xa đến mức như ngài mong muốn.