Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्ववृद्धिशुभोदये । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विदुरस्तत्क्षणाद्ययौ

Transliteration

hāṭakeśvaraje kṣetre sarvavṛddhiśubhodaye | tasya tadvacanaṃ śrutvā vidurastatkṣaṇādyayau

Translation

Tại thánh địa Hāṭakeśvara—nơi mọi thịnh vượng tăng trưởng và điềm lành khởi sinh—Vidura nghe lời ấy xong liền lập tức lên đường.

Word by Word

• हाटकेश्वरजे: in the Hāṭakeśvara (related)
• हाटकेश्वरजे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: हाटकेश्वरज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; (क्षेत्रे इति विशेषण—‘in Hāṭakeśvara-born/connected’)

• क्षेत्रे: in the sacred field/place
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• सर्ववृद्धिशुभोदये: in (the place of) all prosperity and auspicious rise
• सर्ववृद्धिशुभोदये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्ववृद्धि + शुभोदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (सर्ववृद्धिः च शुभोदयः च)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; (वचनम् इति विशेषण)

• वचनम्: speech; words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• विदुरः: Vidura
• विदुरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विदुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• तत्क्षणात्: immediately; at that very moment
• तत्क्षणात्: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत् + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव (तत्क्षणात् = तत् क्षणात्), पञ्चमी-अर्थे अव्यय (immediately/from that moment)

• ययौ: went
• ययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vidura departs immediately—walking staff in hand, travel bundle, determined gaze; in the distance, a kṣetra with a Śiva shrine silhouette and signs of prosperity (lush fields, flowing water, golden light).

Characters & Entities

• Hāṭakeśvara-kṣetra
• Vidura

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prompt obedience to dhārmic counsel and turning toward a kṣetra accelerates auspicious transformation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra, praised as a place that generates universal prosperity and auspiciousness.

What ritualistic prescription is mentioned?

Immediate undertaking of pilgrimage (yātrā) to the named kṣetra upon receiving spiritual instruction.