Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 55›Shloka 19
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

सूत उवाच । एवमुक्तः स भूपालस्तैर्विप्रैस्तुष्टिसंयुतः । प्रतस्थे तान्प्रणम्योच्चैः सर्वैस्तैश्चाभिनंदितः

Transliteration

sūta uvāca | evamuktaḥ sa bhūpālastairvipraistuṣṭisaṃyutaḥ | pratasthe tānpraṇamyoccaiḥ sarvaistaiścābhinaṃditaḥ

Translation

Sūta nói: Được các Bà-la-môn thưa như vậy, nhà vua hoan hỷ. Ngài kính cẩn đảnh lễ họ rồi lên đường, và được tất cả họ tán thán chúc tụng.

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी (he said)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थे (adverb: ‘thus’)
उक्तःhaving been addressed
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootukta (कृदन्त; √vac ‘वच्’)
Formभूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
भूपालःthe king
भूपालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūpāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
तैःby those
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (Instrumental plural)
विप्रैःby the brāhmaṇas
विप्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (Instrumental plural)
तुष्टिसंयुतःendowed with satisfaction
तुष्टिसंयुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottuṣṭi (प्रातिपदिक) + saṃyuta (कृदन्त; √yuj ‘युज्’)
Formतत्पुरुष-समास; भूतकृदन्त ‘संयुत’; पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of भूपालः)
प्रतस्थेdeparted
प्रतस्थे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√sthā (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदी (he set out)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Accusative plural)
प्रणम्यhaving bowed to
प्रणम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootpra-√nam (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव (having bowed)
उच्चैःloudly / highly
उच्चैः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootuccais (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: ‘aloud/highly’)
सर्वैःby all
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘तैः’)
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (Instrumental plural)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अभिनन्दितःpraised, congratulated
अभिनन्दितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootabhi-√nand (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of भूपालः)
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Naleśvara (Hāṭakeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied purāṇic frame)

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates: the king, pleased by the brāhmaṇas’ words, bows deeply and departs; the brāhmaṇas bless and applaud him.

Characters & Entities
S
Sūta
K
King (bhūpāla)
B
Brāhmaṇas (vipra)

FAQs

Dharma is strengthened when rulers act with humility, honoring custodians of ritual and ensuring continuity of worship.

The episode belongs to the Naleśvara/Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya sequence in the Nāgara Khaṇḍa.

No new rite is prescribed; the verse highlights respectful salutations and communal endorsement of ongoing worship.

←Previous Verse
Next Verse→