Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

Devanagari script

ततस्ते राक्षसाः शेषाः समंतात्तं महीपतिम् । परिवार्य महावृक्षैर्जघ्नुः पाषाणवृष्टिभिः

Transliteration

tataste rākṣasāḥ śeṣāḥ samaṃtāttaṃ mahīpatim | parivārya mahāvṛkṣairjaghnuḥ pāṣāṇavṛṣṭibhiḥ

Translation

Sau đó, những tên rākṣasa còn lại bao vây nhà vua từ mọi phía và tấn công ngài—ném những cây lớn và trút mưa đá vào ngài.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)

• राक्षसाः: rākṣasas
• राक्षसाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)

• शेषाः: remaining
• शेषाः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)

• समन्तात्: from all sides
• समन्तात्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: समन्तात् (अव्यय)
• Form: अव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्गे (masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (singular)

• महीपतिम्: the king
• महीपतिम्: Karma (Object apposition/कर्म-समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मही + पति (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास, पुल्लिङ्गे (masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (singular)

• परिवार्य: having surrounded
• परिवार्य: Sambandha (Gerundial/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: परि-√वृ (धातु) → परिवार्य (कृदन्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (prior action)

• महावृक्षैः: with huge trees
• महावृक्षैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: महा + वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (‘great trees’), पुल्लिङ्गे (masculine), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम् (plural)

• जघ्नुः: they struck/killed
• जघ्नुः: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (plural), परस्मैपदम् (Parasmaipada)

• पाषाणवृष्टिभिः: with showers of stones
• पाषाणवृष्टिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाषाण + वृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (‘stone-rain’), स्त्रीलिङ्गे (feminine), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम् (plural)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not stated in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvija-sattama (contextual addressee)

Visual Art Cues

Scene: Rākṣasas encircle the king; uprooted trees are swung like clubs; stones rain down in an arc, creating a chaotic ring around the central, steadfast ruler.

Characters & Entities

• Rākṣasa
• Mahīpati (king)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma often retaliates collectively; steadfastness in protecting order is a hallmark of righteous kingship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not explicitly named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.