Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 49›Shloka 19
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

दुर्वासा उवाच । मुक्त्वा श्राद्धं तथा यज्ञं न मांसं भक्षयेद्द्विजः । विशेषेण व्रतस्यांते चातुर्मास्योद्भवस्य च

Transliteration

durvāsā uvāca | muktvā śrāddhaṃ tathā yajñaṃ na māṃsaṃ bhakṣayeddvijaḥ | viśeṣeṇa vratasyāṃte cāturmāsyodbhavasya ca

Translation

Durvāsā nói: Ngoài trường hợp lễ śrāddha và tế lễ yajña, người “hai lần sinh” (dvija) không nên ăn thịt—nhất là vào lúc kết thúc một lời nguyện (vrata), và đặc biệt đối với lời nguyện thuộc pháp Cāturmāsya.

Word by Word
दुर्वासाःDurvāsā
दुर्वासाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdurvāsas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुक्त्वाexcepting, leaving aside
मुक्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√muc (मुच् धातु) + क्त्वा → muktvā (कृदन्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund): 'having left/excepting'
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/प्रकार): 'also, likewise'
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
मांसम्meat
मांसम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmāṃsa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
भक्षयेत्should eat
भक्षयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhakṣ (भक्ष् धातु)
Formविधिलिङ् (Potential/Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
द्विजःa Brahmin (twice-born)
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; तृतीया-रूपेण क्रियाविशेषणवत्: 'especially'
व्रतस्यof the vow
व्रतस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
चातुर्मास्यof the four-month (rite/period)
चातुर्मास्य:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootcāturmāsya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासाङ्ग-पूर्वपद); द्विगु: चत्वारः मासाः यस्य (four-monthly)
उद्भवस्यof what arises from the cāturmāsya
उद्भवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootudbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; तत्पुरुष: चातुर्मास्य-उद्भवः (arising from the cāturmāsya)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/conjunction)
Speaker

Durvāsā

Skanda Dialogue

Listener: Unnamed king (implied)

Visual Art Cues

Scene: Durvāsā speaks with authoritative calm, one hand raised in instruction; the king listens with folded hands. A symbolic calendar/monsoon cloud motif hints at Cāturmāsya discipline.

Characters & Entities
D
Durvāsā
Ś
Śrāddha
Y
Yajña
C
Cāturmāsya
D
Dvija

FAQs

Vrata-dharma requires restraint; violating dietary discipline, especially at vow’s completion, undermines spiritual merit.

The verse functions as dharma-instruction within a tīrtha-māhātmya narrative; the focus is on vrata purity rather than a named tīrtha.

Avoid meat for dvijas, with stated exceptions tied to śrāddha and yajña; be especially strict at the end of Cāturmāsya-related vows.

←Previous Verse
Next Verse→