Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

सूत उवाच । ततः स पृथिवीपालो यथासिद्धं सुसंस्कृम् । अन्नं भोज्यकृते तस्मै प्रददौ स्वयमेव हि

Transliteration

sūta uvāca | tataḥ sa pṛthivīpālo yathāsiddhaṃ susaṃskṛm | annaṃ bhojyakṛte tasmai pradadau svayameva hi

Translation

Sūta nói: Bấy giờ vị hộ trì cõi đất (nhà vua) tự tay ban cho ông ấy thức ăn được chuẩn bị chu đáo, đúng như những gì sẵn có, để dùng bữa.

Word by Word

• सूतः: Sūta (the narrator)
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/अनुक्रम-बोधक अव्यय (then/thereafter)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• पृथिवीपालः: the king (protector of the earth)
• पृथिवीपालः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पृथिव्याः पालः)

• यथासिद्धम्: as prescribed / duly
• यथासिद्धम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + सिद्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय (as is proper/according to rule)

• सुसंस्कृतम्: well-prepared
• सुसंस्कृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + संस्कृ (धातु) → संस्कृत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (अन्नम् इत्यस्य)

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• भोज्यकृते: for eating / for a meal
• भोज्यकृते: Sampradana/Prayojana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: भोज्य (कृदन्त/प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे चतुर्थी (for the purpose of eating)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; सर्वनाम

• प्रददौ: gave
• प्रददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Karta-vishesana (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मनः कर्तृत्व-बोधक (oneself)

• एव: indeed
• एव: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक (emphatic/only)

• हि: for / indeed
• हि: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक निपात (for/indeed)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: assembled brāhmaṇas/ṛṣis (implied)

Visual Art Cues

Scene: A king respectfully offers a brāhmaṇa guest a well-prepared meal with his own hands, in a palace or tīrtha-side rest house; attendants stand back as the act is personal and reverential.

Characters & Entities

• Sūta
• King
• Durvāsā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True rāja-dharma includes humble, hands-on service—personally ensuring a guest is fed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of a tīrthamāhātmya narrative frame but does not identify a specific tīrtha in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

Atithi-bhojana/anna-dāna: offering properly prepared food to the guest.