Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

इंगितं नेंगितं तच्च तद्रूपं ते सुरेश्वरि । गन्धर्वाः किन्नरा देवाः सिद्धविद्याधरोरगाः

Transliteration

iṃgitaṃ neṃgitaṃ tacca tadrūpaṃ te sureśvari | gandharvāḥ kinnarā devāḥ siddhavidyādharoragāḥ

Translation

Ôi Nữ Chúa của chư Thiên! Cả động và tĩnh—chính trạng thái ấy—là hình tướng của Ngài. Các Gandharva, Kinnara, chư Deva, các Siddha, Vidyādhara và Nāga…

Word by Word

• इंगितम्: gesture, sign
• इंगितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इंगित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भाववाचक-नाम (neuter abstract noun)

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• इंगितम्: gesture, sign
• इंगितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इंगित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भाववाचक-नाम

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• तद्: that
• तद्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम

• रूपम्: form, appearance
• रूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• ते: of you, your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (genitive singular)

• सुरेश्वरि: O goddess, ruler of the gods
• सुरेश्वरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर-ईश्वरि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सुराणाम् ईश्वरी)

• गन्धर्वाः: Gandharvas
• गन्धर्वाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• किन्नराः: Kinnaras
• किन्नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किन्नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• सिद्धविद्याधर-उरगाः: Siddhas, Vidyādharas, and serpents
• सिद्धविद्याधर-उरगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध + विद्याधर + उरग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (सिद्धाः च विद्याधराः च उरगाः च)

Speaker

A king (bhūbhuj) praising Goddess Sarasvatī (deduced from immediate context; Sarasvatī speaks in 34)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sureshvarī/Devī addressed by the king

Visual Art Cues

Scene: A king offers a hymn to the Goddess, envisioned as the essence of both motion and stillness; celestial beings—Gandharvas, Kinnaras, Devas, Siddhas, Vidyādharas, Nāgas—form a reverent ring in the sky and nether realms.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Gandharva
• Kinnara
• Deva
• Siddha
• Vidyādhara
• Nāga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All states—activity and repose—are encompassed by the Goddess; recognizing her in both action and silence is a mark of Purāṇic devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is directly named; the verse continues a hymn situated within a tīrtha-māhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the devotional act here is praise (stotra) that acknowledges the Goddess as immanent in all conditions.